Hieronymus, De situ et nominibus locorum Hebraicorum, LIBER., 1. DE GENESI.
| 1 | 126 Ararat, Armenia. |
| 2 | Si quidem in montibus Ararat arca post diluvium sedisse perhibetur: et dicuntur ibidem usque hodie eius permanere vestigia. |
| 3 | Meminit horum montium et Ieremias in visione contra Babylonem. |
| 4 | Iosephus quoque in primo Antiquitatum Iudaicarum libro, saecularium litterarum Historicos proferens: « Animadvertens, inquit, Noe terram diluvio liberatam, septem alios dies abire permisit: et universa animalia bestiasque patentibus claustris emittens, ipse cum sua prole egressus est: immolans Deo hostias, gaudensque cum liberis. |
| 5 | Hunc locum Armenii exitum, vel egressum vocant. |
| 6 | Siquidem ibi cultores illarum regionum, arcam primum sedisse testantur, et lignorum quaedam superesse monumenta. |
| 7 | Arcae huius et diluvii, omnes qui barbaras scripsere historias, recordantur: quorum unus est Berosus Chaldaeus, qui super diluvio referens, haec locutus est: Dicitur huius navis in Armenia propter montem Carduenorum pars aliqua permanere, et quosdam bitumen ex ea avellentes circumferre: quo utuntur vel maxime hi qui lustrantur et se expiant. |
| 8 | Sed et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitates Phoenicum pulchro sermone conscripsit: et Mnaseas, et multi alii. |
| 9 | Nicolaus quoque Damascenus in 127 nonagesimo sexto libro refert: Est in Armenia super Myniadem mons nomine Beris: ad quem multos in diluvio confugisse autumant, ibique esse salvatos. |
| 10 | Alios vero in arcae alveo supernatantes, ad eius verticem pervenisse, et usque ad multas aetates ligna arcae monstrari solita: quos quidem ego puto non esse alios, nisi eos quos Moyses legifer Iudaeorum in suis voluminibus edidit. |
| 11 | » Achad, urbs regni Nemrod in Babylone. |
| 12 | (Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quondam Romano Consule obsessam, captamque et ante paucos annos a Ioviano imperatore Persis traditam.) Aggai, ad occidentalem plagam vergit Bethelis, non multum ab ea distans. |
| 13 | Sita est autem Bethel, euntibus Aeliam de Neapoli in laeva parte viae duodecimo circiter milliario ab Aelia: et usque hodie parvus licet vicus ostenditur. |
| 14 | (Sed et ecclesia aedificata est ubi dormivit Iacob pergens Mesopotamiam. |
| 15 | Unde et ipsi loco bethel ( ), id est domus Dei, nomen imposuit.) Aggai vero vix parvae ruinae resident: et locus tantummodo monstratur. |
| 16 | Et sciendum, quod in Hebraeo G litteram non habet, sed vocatur ai ( ), scribiturque per elementum, quod apud eos dicitur, ain ( ). |
| 17 | Astaroth Carnaim, terra gigantum quondam in supercilio Sodomorum, quos interfecit Chodorlagomor. |
| 18 | Sunt hodieque duo castella in Batanaea hoc vocabulo, novem inter se millibus separata inter Adaram et Abilam civitates. |
| 19 | 130 Arboc (corrupte in nostris codicibus Arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbee ( ), id est, quatuor: eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac, et Iacob sepulti sunt, et Adam maximus: ut in Iesu libro scriptum est : licet eum quidam positum in loco Calvariae suspicentur). |
| 20 | Haec est autem eadem Chebron, olim metropolis Philistinorum, et habitaculum gigantum, regnumque ( ubi regia ) postea David in tribu Iuda, civitas sacerdotalis et fugitivorum. |
| 21 | Distat ad meridianam plagam ab Aelia millibus circiter vigintiduobus: et quercus Abraham (quae et Mamre, usque ad Constantii regis imperium monstrabatur): et mausoleum eius in praesentiarum cernitur. |
| 22 | (Cumque a nostris iam ibidem ecclesia aedificata sit,) a cunctis in circuitu gentibus terebinthi locus superstitiose colitur: eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. |
| 23 | Haec ergo primum Arbee postea a Chebron uno filiorum Chaleb sortita vocabulum est. |
| 24 | Lege Verba dierum . |
| 25 | Ailath, in extremis finibus Palaestinae iuncta meridianae solitudini et mari Rubro: unde ex Aegypto Indiam, et inde ad Aegyptum navigatur. |
| 26 | Sedet autem ibi legio Romana cognomento Decima: et olim quidem Ailath a veteribus dicebatur, nunc vero appellatur Aila. |
| 27 | Sed et Elamitarum quondam natio fuit, cui imperavit Chodorlagomor (cuius in Actibus quoque Apostolorum fit mentio , et in Regnorum libris ; urbs quaedam Palaestinae Aelam scribitur. |
| 28 | 131 Adama, una de quinque civitatibus Sodomorum eversa cum caeteris. |
| 29 | AsasonThamar, in hac habitabant quondam Amorrhaei, quos interfecit Chodorlagomor: iuxta eremum Cades. |
| 30 | Est et aliud castellum Thamara, unius diei itinere a Mampsis oppido separatum, pergentibus Ailam de Chebron, ubi nunc Romanum praesidium positum est. |
| 31 | Allus, regio Idumaeorum, quae nunc Gabalene dicitur, vicina Petrae civitati. |
| 32 | Aenan, euntibus Thamnam, nunc desertus locus et proximus Thamnae vico grandi, qui situs est inter Aeliam et Diospolim. |
| 33 | Est et fons in supra dicto Aena loco: unde et Aenam, id est, fontis nomen accepit: in quo stans idolum maxima illius regionis veneratione colitur. |
| 34 | (Porro Hebraei affirmant Aenam non lucum significare, sed bivium: ubi certo intuitu necessarium sit ad unam e duabus viis eligendam.) Areaatad, locus trans Iordanem, in quo planxerunt quondam Iacob, tertio a Iericho lapide, duobus millibus ab Iordane, qui nunc vocatur Bethgla: quod interpretatur, locus gyri: eo quod ibi more plangentium circumierint in funere Iacob. |