monumenta.ch > Caesar > de Bello Africo > 32 > 35 > > 32 > 2 > 64 > 64 > 64 > 64 > 64 > 64 > 106 > 107 > 114 > 64 > 64 > 12 > 105 > 64 > 109 > 108 > 116 > 104 > 102 > 113 > 111 > 115 > 101 > 103 > 110 > 100 > 112 > 64 > 64
Catullus, Carmina, LXIII. <<<     >>> LXV.

Catullus, Carmina, LXIV.

1 Peliaco quondam prognatae vertice pinus
2 dicuntur liquidas Neptuni nasse per undas
3 Phasidos ad fluctus et fines Aeeteos,
4 cum lecti iuvenes, Argivae robora pubis,
5 auratam optantes Colchis avertere pellem
6 ausi sunt vada salsa cita decurrere puppi,
7 caerula verrentes abiegnis aequora palmis.
8 diva quibus retinens in summis urbibus arces
9 ipsa levi fecit volitantem flamine currum,
10 pinea coniungens inflexae texta carinae.
11 illa rudem cursu prima imbuit Amphitriten.
12 quae simul ac rostro ventosum proscidit aequor,
13 tortaque remigio spumis incanuit unda,
14 emersere freti candenti e gurgite vultus
15 aequoreae monstrum Nereides admirantes.
16 illa, haud ante alia, viderunt luce marinas
17 mortales oculis nudato corpore Nymphas
18 nutricum tenus exstantes e gurgite cano.
19 tum Thetidis Peleus incensus fertur amore,
20 tum Thetis humanos non despexit hymenaeos,
21 tum Thetidi pater ipse iugandum Pelea sensit.
22 o nimis optato saeclorum tempore nati
23 heroes, salvete, deum genus! o bona matrum progenies, salvete iterum...
24 vos ego saepe mero, vos carmine compellabo.
25 teque adeo, eximie taedis felicibus aucte,
26 Thessaliae columen, Peleu, cui Iuppiter ipse,
27 ipse suos divum genitor concessit amores;
28 tene Thetis tenuit pulcherrima Nereine,
29 tene suam Tethys concessit ducere neptem,
30 Oceanusque, mari totum qui amplectitur orbem?
31 quis simul optatae finito tempore luces
32 advenere, domum conventu tota frequentat
33 Thessalia, oppletur laetanti regia coetu:
34 dona ferunt prae se, declarant gaudia vultu.
35 deseritur Cieros, linquunt Pthiotica Tempe
36 Crannonisque domos ac moenia Larisaea,
37 Pharsalum coeunt, Pharsalia tecta frequentant.
38 rura colit nemo, mollescunt colla iuvencis,
39 non humilis curvis purgatur vinea rastris,
40 non falx attenuat frondatorum arboris umbram,
41 non glebam prono convellit vomere taurus,
42 squalida desertis robigo infertur aratris.
43 ipsius at sedes, quacumque opulenta recessit
44 regia, fulgenti splendent auro atque argento.
45 candet ebur soliis, collucent pocula mensae,
46 tota domus gaudet regali splendida gaza.
47 pulvinar vero divae geniale locatur
48 sedibus in mediis, Indo quod dente politum
49 tincta tegit roseo conchyli purpura fuco.
50 haec vestis priscis hominum variata figuris
51 heroum mira virtutes indicat arte.
52 namque fluentisono prospectans litore Diae,
53 Thesea cedentem celeri cum classe tuetur
54 indomitos in corde gerens Ariadna furores,
55 necdum etiam sese quae visit visere credit,
56 utpote fallaci quae tum primum excita somno
57 desertam in sola miseram se cernat harena.
58 immemor at iuvenis fugiens pellit vada remis,
59 irrita ventosae linquens promissa procellae.
60 quem procul ex alga maestis Minois ocellis,
61 saxea ut effigies bacchantis, prospicit, eheu,
62 prospicit et magnis curarum fluctuat undis,
63 non flavo retinens subtilem vertice mitram,
64 non contecta levi velatum pectus amictu,
65 non tereti strophio lactentes vincta papillas,
66 omnia quae toto delapsa e corpore passim
67 ipsius ante pedes fluctus salis alludebant.
68 sed neque tum mitrae neque tum fluitantis amictus
69 illa vicem curans toto ex te pectore, Theseu,
70 toto animo, tota pendebat perdita mente.
71 ah misera, assiduis quam luctibus exsternavit
72 spinosas Erycina serens in pectore curas
73 illa ex tempestate, ferox quo tempore Theseus
74 egressus curvis a litoribus Piraei
75 attigit iniusti regis Gortynia tecta.
76 nam perhibent olim crudeli peste coactam
77 Androgeoneae poenas exsolvere caedis
78 electos iuvenes simul et decus innuptarum
79 Cecropiam solitam esse dapem dare Minotauro.
80 quis angusta malis cum moenia vexarentur,
81 ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis
82 proicere optavit potius quam talia Cretam
83 funera Cecropiae nec funera portarentur.
84 atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
85 magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas.
86 hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
87 regia, quam suaves exspirans castus odores
88 lectulus in molli complexu matris alebat,
89 quales Eurotae progignunt flumina myrtus
90 aurave distinctos educit verna colores,
91 non prius ex illo flagrantia declinavit
92 lumina, quam cuncto concepit corpore flammam
93 funditus atque imis exarsit tota medullis.
94 heu misere exagitans immiti corde furores,
95 sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,
96 quaeque regis Golgos quaeque Idalium frondosum,
97 qualibus incensam iactastis mente puellam
98 fluctibus, in flavo saepe hospite suspirantem!
99 quantos illa tulit languenti corde timores!
100 quam tum saepe magis fulgore expalluit auri,
101 cum saevum cupiens contra contendere monstrum
102 aut mortem appeteret Theseus aut praemia laudis!
103 non ingrata tamen frustra munuscula divis
104 promittens tacito suscepit vota labello.
105 nam velut in summo quatientem bracchia Tauro
106 quercum aut conigeram sudanti cortice pinum
107 indomitus turbo contorquens flamine robur
108 eruit (illa procul radicitus exturbata
109 prona cadit, late quaecumque habet obvia frangens),
110 sic domito saevum prostravit corpore Theseus
111 nequiquam vanis iactantem cornua ventis.
112 inde pedem sospes multa cum laude reflexit
113 errabunda regens tenui vestigia filo,
114 ne labyrintheis e flexibus egredientem
115 tecti frustraretur inobservabilis error.
116 sed quid ego a primo digressus carmine plura
117 commemorem, ut linquens genitoris filia vultum,
118 ut consanguineae complexum, ut denique matris,
119 quae misera in nata deperdita lamentatast,
120 omnibus his Thesei dulcem praeoptarit amorem,
121 aut ut vecta rati spumosa ad litora Diae
122 venerit, aut ut eam devinctam lumina somno
123 liquerit immemori discedens pectore coniunx?
124 saepe illam perhibent ardenti corde furentem
125 clarisonas imo fudisse e pectore voces,
126 ac tum praeruptos tristem conscendere montes,
127 unde aciem in pelagi vastos protenderet aestus,
128 tum tremuli salis adversas procurrere in undas
129 mollia nudatae tollentem tegmina surae,
130 atque haec extremis maestam dixisse querellis,
131 frigidulos udo singultus ore cientem:
132 sicine me patriis avectam, perfide, ab aris,
133 perfide, deserto liquisti in litore, Theseu?
134 sicine discedens neglecto numine divum
135 immemor ah devota domum periuria portas?
136 nullane res potuit crudelis flectere mentis
137 consilium? tibi nulla fuit clementia praesto,
138 immite ut nostri vellet miserescere pectus?
139 at non haec quondam blanda promissa dedisti
140 voce mihi, non haec miseram sperare iubebas,
141 sed conubia laeta, sed optatos hymenaeos;
142 quae cuncta aerii discerpunt irrita venti.
143 nunc iam nulla viro iuranti femina credat,
144 nulla viri speret sermones esse fideles;
145 quis dum aliquid cupiens animus praegestit apisci,
146 nil metuunt iurare, nihil promittere parcunt:
147 sed simul ac cupidae mentis satiata libidost,
148 dicta nihil meminere, nihil periuria curant.
149 certe ego te in medio versantem turbine leti
150 eripui, et potius germanum amittere crevi,
151 quam tibi fallaci supremo in tempore dessem.
152 pro quo dilaceranda feris dabor alitibusque
153 praeda, neque iniecta tumulabor mortua terra.
154 quaenam te genuit sola sub rupe leaena,
155 quod mare conceptum spumantibus exspuit undis,
156 quae Syrtis, quae Scylla rapax, quae vasta Charybdis,
157 talia qui reddis pro dulci praemia vita?
158 si tibi non cordi fuerant conubia nostra,
159 saeva quod horrebas prisci praecepta parentis,
160 attamen in vestras potuisti ducere sedes,
161 quae tibi iucundo famularer serva labore,
162 candida permulcens liquidis vestigia lymphis,
163 purpureave tuum consternens veste cubile.
164 sed quid ego ignaris nequiquam conqueror auris,
165 exsternata malo, quae nullis sensibus auctae
166 nec missas audire queunt nec reddere voces?
167 ille autem prope iam mediis versatur in undis,
168 nec quisquam apparet vacua mortalis in alga.
169 sic, nimis insultans extremo tempore saeva,
170 fors etiam nostris invidit questibus aures.
171 Iuppiter omnipotens, utinam ne tempore primo
172 Cnosia Cecropiae tetigissent litora puppes,
173 indomito nec dira ferens stipendia tauro
174 perfidus intortum religasset navita funem,
175 nec malus haec celans dulci crudelia forma
176 consilia in nostris requiesset sedibus hospes!
177 nam quo me referam? quali spe perdita nitor?
178 Idaeosne petam montes? at gurgite lato
179 discernens ponti truculentum dividit aequor.
180 an patris auxilium sperem? quemne ipsa reliqui
181 respersum iuvenem fraterna caede secuta?
182 coniugis an fido consoler memet amore?
183 quine fugit lentos incurvans gurgite remos?
184 praeterea nullo colitur sola insula tecto,
185 nec patet egressus pelagi cingentibus undis.
186 nulla fugae ratio, nullast spes: omnia muta,
187 omnia sunt deserta, ostentant omnia letum.
188 non tamen ante mihi languescent lumina morte,
189 nec prius a fesso secedent corpore sensus,
190 quam iustam a divis exposcam prodita multam,
191 caelestumque fidem postrema comprecer hora.
192 quare, facta virum multantes vindice poena,
193 Eumenides, quibus anguino redimita capillo
194 frons exspirantes praeportat pectoris iras,
195 huc huc adventate, meas audite querellas,
196 quas ego, vae misera, extremis proferre medullis
197 cogor inops, ardens, amenti caeca furore.
198 quae quoniam verae nascuntur pectore ab imo,
199 vos nolite pati nostrum vanescere luctum,
200 sed quali solam Theseus me mente reliquit,
201 tali mente, deae, funestet seque suosque.
202 has postquam maesto profudit pectore voces,
203 supplicium saevis exposcens anxia factis,
204 adnuit invicto caelestum numine rector;
205 quo motu tellus atque horrida contremuerunt
206 aequora concussitque micantia sidera mundus.
207 ipse autem caeca mentem caligine Theseus
208 consitus oblito dimisit pectore cuncta,
209 quae mandata prius constanti mente tenebat,
210 dulcia nec maesto sustollens signa parenti
211 sospitem Erectheum se ostendit visere portum.
212 namque ferunt olim, classi cum moenia divae
213 linquentem natum ventis concrederet Aegeus,
214 talia complexum iuveni mandata dedisse:
215 nate mihi longe iucundior unice vita,
216 reddite in extrema nuper mihi fine senectae,
217 nate, ego quem in dubios cogor dimittere casus,
218 quandoquidem fortuna mea ac tua fervida virtus
219 eripit invito mihi te, cui languida nondum
220 lumina sunt nati cara saturata figura,
221 non ego te gaudens laetanti pectore mittam,
222 nec te ferre sinam fortunae signa secundae,
223 sed primum multas expromam mente querellas,
224 canitiem terra atque infuso pulvere foedans,
225 inde infecta vago suspendam lintea malo,
226 nostros ut luctus nostraeque incendia mentis
227 carbasus obscurata decet ferrugine Hibera.
228 quod tibi si sancti concesserit incola Itoni,
229 quae nostrum genus ac sedes defendere Erecthei
230 adnuit, ut tauri respergas sanguine dextram,
231 tum vero facito ut memori tibi condita corde
232 haec vigeant mandata, nec ulla oblitteret aetas;
233 ut, simul ac nostros invisent lumina colles,
234 funestam antemnae deponant undique vestem,
235 candidaque intorti sustollant vela rudentes,
236 quam primum cernens ut laeta gaudia mente
237 agnoscam, cum te reducem fors prospera sistet.
238 haec mandata prius constanti mente tenentem
239 Thesea ceu pulsae ventorum flamine nubes
240 aerium nivei montis liquere cacumen.
241 at pater, ut summa prospectum ex arce petebat,
242 anxia in assiduos absumens lumina fletus,
243 cum primum infecti conspexit lintea veli,
244 praecipitem sese scopulorum e vertice iecit,
245 amissum credens immiti Thesea fato.
246 sic, funesta domus ingressus tecta paterna
247 morte, ferox Theseus, qualem Minoidi luctum
248 obtulerat mente immemori, talem ipse recepit.
249 quae tum prospectans cedentem maesta carinam
250 multiplices animo volvebat saucia curas.
251 at parte ex alia florens volitabat Iacchus
252 cum thiaso Satyrorum et Nysigenis Silenis,
253 te quaerens, Ariadna, tuoque incensus amore.
254 cui Thyades passim lymphata mente furebant
255 euhoe bacchantes, euhoe capita inflectentes.
256 harum pars tecta quatiebant cuspide thyrsos,
257 pars e divulso iactabant membra iuvenco,
258 pars sese tortis serpentibus incingebant,
259 pars obscura cavis celebrabant orgia cistis,
260 orgia quae frustra cupiunt audire profani;
261 plangebant aliae proceris tympana palmis,
262 aut tereti tenues tinnitus aere ciebant;
263 multis raucisonos efflabant cornua bombos,
264 barbaraque horribili stridebat tibia cantu.
265 talibus amplifice vestis decorata figuris
266 pulvinar complexa suo velabat amictu.
267 quae postquam cupide spectando Thessala pubes
268 expletast, sanctis coepit decedere divis.
269 hic, qualis flatu placidum mare matutino
270 horrificans Zephyrus proclivas incitat undas
271 Aurora exoriente vagi sub limina Solis,
272 quae tarde primum clementi flamine pulsae
273 procedunt leviterque sonant plangore cachinni,
274 post vento crescente magis magis increbrescunt,
275 purpureaque procul nantes ab luce refulgent:
276 sic tum vestibulo linquentes regia tecta
277 ad se quisque vago passim pede discedebant.
278 quorum post abitum princeps a vertice Peli
279 advenit Chiron portans silvestria dona:
280 nam quoscumque ferunt campi, quos Thessala magnis
281 montibus ora creat, quos propter fluminis undas
282 aura aperit flores tepidi fecunda Favoni,
283 hos indistinctis plexos tulit ipse corollis,
284 quo permulsa domus iucundo risit odore.
285 confestim Peneos adest, viridantia Tempe,
286 Tempe, quae silvae cingunt super impendentes,
287 Haemonisin linquens crebris celebranda choreis,
288 non vacuus: namque ille tulit radicitus altas
289 fagos ac recto proceras stipite laurus,
290 non sine nutanti platano lentaque sorore
291 flammati Phaethontis et aeria cupressu.
292 haec circum sedes late contexta locavit,
293 vestibulum ut molli velatum fronde vireret.
294 post hunc consequitur sollerti corde Prometheus,
295 extenuata gerens veteris vestigia poenae,
296 quam quondam silici restrictus membra catena
297 persolvit pendens e verticibus praeruptis.
298 inde pater divum sancta cum coniuge natisque
299 advenit, caelo te solum, Phoebe, relinquens
300 unigenamque simul cultricem montibus Idri:
301 Pelea nam tecum pariter soror aspernatast,
302 nec Thetidis taedas voluit celebrare iugales.
303 qui postquam niveis flexerunt sedibus artus,
304 large multiplici constructae sunt dape mensae,
305 cum interea infirmo quatientes corpora motu
306 veridicos Parcae coeperunt edere cantus.
307 his corpus tremulum complectens undique vestis
308 candida purpurea talos incinxerat ora,
309 at roseae niveo residebant vertice vittae,
310 aeternumque manus carpebant rite laborem.
311 laeva colum molli lana retinebat amictum,
312 dextera tum leviter deducens fila supinis
313 formabat digitis, tum prono in pollice torquens
314 libratum tereti versabat turbine fusum,
315 atque ita decerpens aequabat semper opus dens,
316 laneaque aridulis haerebant morsa labellis,
317 quae prius in levi fuerant exstantia filo:
318 ante pedes autem candentis mollia lanae
319 vellera virgati custodibant calathisci.
320 hae tum clarisona vellentes vellera voce
321 talia divino fuderunt carmine fata,
322 carmine, perfidiae quod post nulla arguet aetas.
323 o decus eximium magnis virtutibus augens,
324 Emathiae tutamen, Opis carissime nato,
325 accipe, quod laeta tibi pandunt luce sorores,
326 veridicum oraclum: sed vos, quae fata sequuntur,
327 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
328 adveniet tibi iam portans optata maritis
329 Hesperus, adveniet fausto cum sidere coniunx,
330 quae tibi flexanimo mentem perfundat amore,
331 languidulosque paret tecum coniungere somnos,
332 levia substernens robusto bracchia collo.
333 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
334 nulla domus tales umquam contexit amores,
335 nullus amor tali coniunxit foedere amantes,
336 qualis adest Thetidi, qualis concordia Peleo.
337 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
338 nascetur vobis expers terroris Achilles,
339 hostibus haud tergo, sed forti pectore notus,
340 qui persaepe vago victor certamine cursus
341 flammea praevertet celeris vestigia cervae.
342 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
343 non illi quisquam bello se conferet heros,
344 cum Phrygii Teucro manabunt sanguine campi,
345 Troicaque obsidens longinquo moenia bello,
346 periuri Pelopis vastabit tertius heres.
347 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
348 illius egregias virtutes claraque facta
349 saepe fatebuntur natorum in funere matres,
350 cum incultum cano solvent a vertice crinem,
351 putridaque infirmis variabunt pectora palmis.
352 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
353 namque velut densas praecerpens messor aristas
354 sole sub ardenti flaventia demetit arva,
355 Troiugenum infesto prosternet corpora ferro.
356 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
357 testis erit magnis virtutibus unda Scamandri,
358 quae passim rapido diffunditur Hellesponto,
359 cuius iter densis angustans corporum acervis
360 alta tepefaciet permixta flumina caede.
361 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
362 denique testis erit morti quoque reddita praeda,
363 cum teres excelso coacervatum aggere bustum
364 excipiet niveos perculsae virginis artus.
365 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
366 nam simul ac fessis dederit fors copiam Achivis
367 urbis Dardaniae Neptunia solvere vincla,
368 alta Polyxenia madefient caede sepulcra;
369 quae, velut ancipiti succumbens victima ferro,
370 proiciet truncum summisso poplite corpus.
371 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
372 quare agite optatos animi coniungite amores,
373 accipiat coniunx felici foedere divam,
374 dedatur cupido iam dudum nupta marito.
375 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
376 non illam nutrix orienti luce revisens
377 hesterno collum poterit circumdare filo,
378 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
379 anxia nec mater discordis maesta puellae
380 secubitu caros mittet sperare nepotes.
381 currite ducentes subtegmina, currite, fusi.
382 talia praefantes quondam felicia Peleo
383 carmina divino cecinerunt pectore Parcae.
384 praesentes namque ante domos invisere castas
385 heroum et sese mortali ostendere coetu
386 caelicolae nondum spreta pietate solebant.
387 saepe pater divum templo in fulgente residens,
388 annua cum festis venissent sacra diebus,
389 conspexit terra centum procumbere tauros.
390 saepe vagus Liber Parnasi vertice summo
391 Thyiadas effusis euhantes crinibus egit,
392 cum Delphi tota certatim ex urbe ruentes
393 acciperent laeti divum fumantibus aris.
394 saepe in letifero belli certamine Mavors
395 aut rapidi Tritonis era aut Amarynthia virgo
396 armatas hominumst praesens hortata catervas.
397 sed postquam tellus scelerest imbuta nefando,
398 iustitiamque omnes cupida de mente fugarunt,
399 perfudere manus fraterno sanguine fratres,
400 destitit exstinctos natus lugere parentes,
401 optavit genitor primaevi funera nati,
402 liber uti nuptae poteretur flore novellae,
403 ignaro mater substernens se improba nato
404 impia non veritast divos scelerare penates:
405 omnia fanda nefanda malo permixta furore
406 iustificam nobis mentem avertere deorum.
407 quare nec tales dignantur visere coetus,
408 nec se contingi patiuntur lumine claro.
Catullus HOME

bnf8071.103

Catullus, Carmina, LXIII. <<<     >>> LXV.
monumenta.ch > Caesar > de Bello Africo > 32 > 35 > > 32 > 2 > 64 > 64 > 64 > 64 > 64 > 64 > 106 > 107 > 114 > 64 > 64 > 12 > 105 > 64 > 109 > 108 > 116 > 104 > 102 > 113 > 111 > 115 > 101 > 103 > 110 > 100 > 112 > 64 > 64