monumenta.ch > Ausonius > > > PERIOCHAE ODYSSIAE. > 24. > 2. > XXIIII. CVM PONTIVS PAVLINVS IVNIOR QVARTIS IAM LITTERIS NON > XXV. VERSVS IN VESTE CONTEXTI. > ALIVD IN EANDEM. > HOMILIA CVI. IN EODEM FESTO. Lectio sancti Evangelii secundum Lucam. > II.
Ausonius, Opuscula, APPENDIX., , I. <<<     >>> II.

Ausonius, Opuscula, APPENDIX., II.

1	27. Ἦμος δ᾿ ἠριγένεια ϕάνη ῥοδοδάϰτυλος ἠώς.
2	Oceano extulerat roseos Aurora iugales.
3	Telemachus Ithacensios proceres cogit ad curiam atque ibi de contumelia domus et bonorum profligatione conquestus consilia profectionis exponit, Antinoo resistente, qui eum prius, quam mater nuberet, abire prohibebat.
4	qua altercatione diu protracta concilium dissolutum est.
5	Telemachus ad litus procis ignorantibus pergit.
6	astantem sibi adorans Minervam peregrinationi accommoda parat, hortante maxime dea, quae populum ipsumque Telemachum Mentoris simulatione fallebat, instructo ergo remigio et nave deducta Telemachus et Minerva de portu vespere instante solverunt.
7	III. 28. Ἠέλιος δ᾿ ἀνόρουσε, λιπὼν περιϰαλλέαλίμνην.
8	Iam sol Oceano radiatos prompserat ortus.
9	Telemachus Nestorem de patre percunctans nihil novi accipit ab ignorante.
10	verum idem senex sequenti die, cum Pisistrato filio ut ad Menelaum pergat, hortatur.
11	nec mora facta consilio: nocte quippe ea, quae consecuta est, apud Pheras oppidum hospitio Dioclis deversati die altero Lacaedemonem pervehuntur.
12	IIII. 29. Οἳ δ᾿ ἷξον ϰοίλην Λαϰεδαίμοναϰητώεσσαν.
13	Iamque adeo ventum validae Lacedaemonos arces.
14	Telemachum et qui cum eo venerant Menelaus comiter hospitio accipit iamque sub vespera quaedam de Vlixe cognoscunt.
15	die vero altero totum navigationis suae ordinem Menelaus explanat, quodque in Ogygia insula promissis et illecebris nymphae Calypsonis Vlixes retineatur, exponit: quae quidem Proteus eidem narraverat de Graecorum ducibus reqtuirenti.
16	proci autem postquam de abitu Telemachi conpererunt, instructa deductaque navi viginti, qui sese legerant, enavigaverunt redeunti insidias molientes.
17	circa Asteriam ergo insulam, quae Ithacam Samumque interiacet, delitescentes occasionem fraudis expectant.
18	V. 30. Ἠὼς δ᾿ ἐϰ λεχέων παρ᾿ ἀγαυοῦ Τιϑωνοῖο.
19	Liquerat in tepido Tithonum Aurora cubili.
20	Mercurius in Ogygiam insulam devolat, ut Iovis monitis Calypso conterrita Vlixem patiatur abscedere.
21	qui contextu ratis temere properato navigationem solus aggreditur.
22	duodevicesima die tempestate conmota, ex iracundia infestante Neptuno, trabium conpago dissolvitur.
23	quo casu proditus ultimae spei et irritis conatibus natans ab Ino dea misericorde servatur, quae calanticam capiti suo demptam natanti accommodat.
24	cuius ille sustentatu ad usque Phaeacum litus evadit.
25	VI. 31. Ὣς ὁ μὲν ἔνϑα ϰαϑεῦδεπολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.
26	Carpebat somnos dudum aerumnosus Vlixes.
27	Vlixes postquam ad Phaeacum litus enaverat, fatigationem diluit somno.
28	sed cum virgo Nausicaa, filia regis Alcinoi, ludum in acta cum aequalibus exerceret, somno excitatus, ut erat nudus, erupit, foliorum oppositu pudenda velatus.
29	et cum supplex genua regiae virginis advolveretur, Minervae instinctu movit misericordiam salutarem impositusque carpento et veste donatus usque ad templum Minervae, quod ante urbem est, suadente virginis pudore pervehitur ibique familiare sibi numen solita precatione veneratur.
30	VII. 32. ῝Ως ὁ μὲν ἔνϑ ἠρᾶτο πολύτλας δiος ᾿Οδυσσεύς.
31	Orabat superos dudum Laertia proles.
32	Minerva puellae speciem mutuata Vlixem primum in oppidum, mox in domum regiam ducit.
33	cumque Arete uxor Alcinoi et unde vestem haberet et cuias esset et qua sorte delatus sermone ipsius conperisset, bonum animum habere iussus, suadente vespera concedit quieti.
34	VIII. 33. ῏ Ημος δ᾿ ἠριγένεια ϕάνη ῥοδοδάϰτυλος ἠώς.
35	Iam caelum rutilat roseis Aurora quadrigis.
36	Alcinous navigationis aerumnam summatim ab Vlixe cognoscit.
37	exinde iussis primoribus in curiam convenire adventum hospitis et infortunia diutinae iactationis explanat accitoque ad convivium Vlixe citharam iubet pulsare Demodocum, qui cum de Durio equo et de Troico cantaret excidio, lacrimas Vlixi memoria fortunae superioris elicuit.
38	quas cum occultare sedulo conaretur aut vultu dissimulans aut veste detergens, oculos in se omnium et maxime regis advertit tum Alcinous causa fletuum cognita, ex ordine tolerata dissereret, benigne pollicitus adhortatur.
39	VIIII. 34. Τὴν δ᾿ ἀπαμειβόμενος προσέϕη πολύμητιςὈδυσσεύς.
40	Turn vice sermonis fatur Laertius heros.
41	Quattuor isthinc libri de Vlixis errore contexti sunt.
42	namque ab Alcinoo rogatus seriem multiplicis erroris exponit.
43	ut ab Ilio profectus primum ad Ciconas delatus sit atque illic expugnata Ismaro civitate.
44	multis amissis fugatus abscesserit: utque inde atque illic expugnata Ismaro civitate.
45	multis amissis fugatus abscesserit: utque inde Maleam Laconicae promontorium circumegerit ac deinde (ad) Lotophagos (venerit: mox ad Cyclopum insulam. quae Lotophagis) obiacebat, cum una nave processerit.
46	eaque sedulo occultata ipse cum duodecim sociis in antrum Polyphemi penetraverit.
47	qui cruentis dapibus expletus, quas caede sociorum eius instruxerat.
48	vino etiam quod Vlixes ingesserat temulentus cum in somnum procubuisset.
49	ab Vlixe caecatus poenas inmanitatis exsolvit.
50	X. 35. Αἰολίην δ᾿ ἐς νῆσον ἀϕιϰόμεϑ᾿ ·ἔνϑα δ᾿ἔναιεν.
51	Aeoliam ventorum agimur patriamque domumque.
52	Hinc refert Aeoliam se fuisse pervectum donisque donatum ab Aeolo rege ventorum, qui omnibus comiter praebitis, quo securior navigaret.
53	ventos etiam dederit utre conclusos.
54	utque cum iam Ithacam propinquaret.
55	refusus sit in soporem sociique eius opes aliquas (in) scorto esse existimantes dormiente ipso vincla dissolverint adversisque flatibus iam ab ipsa patria sint relati. inde ut (ad) Antiphaten Laestiygonasque delatus sit: ibi amissis una minus ceteris navibus Circeum litus accesserit ibique veneficio potentis deae Eurylochus et praemissi cum eo socii in ferarum ora converterint: ipse etiam similia passurus Mercurio procurante vitaverit ceterosque socios ad speciem pristinam redigi virtutis admiratione compulerit.
56	XI. 36. Αὐτὰρ ἐπεί ῥ᾿ ἐπὶ νῆα ϰατήλϑομενἠδὲ ϑάλασσαν.
57	At postquam ventum ad naves et litora ponti.
58	Digressus a Circa Avernum pervenit, qui locus descensus ad manes existimatur.
59	ibi sacris rite perfectis scrobem complet sanguine victimarum et circumvolitantibus animabus nullam sinit haustum cruoris attingere, nisi.
60	ut Circe monuerat? prius Tiresias vates inde libasset.
61	ibi et heroidas plurimas videt.
62	quarum enumerationem multa veterum fabularum venustate contexuit.
63	XII. 37. Αὐτὰρ ἐπεὶ ποταμοῖο λίπεν ῥόον Ὀϰεανοῖο.
64	Iamque adeo Oceani liquidos pede liquerat amnes.
65	Compertis a Tiresia vate, quae oportuit scire, regreditur ad Circam ab eaque ut evitet mala cetera edocetur: ut Sirenas praetereat, letalem navigantium cantilenam, ut Scyllam praetervehatur et Charybdin freti Siculi famosa portenta.
66	quibus malis non sine gravi perpessione superatis Trinacriam pervehitur, ubi incustodita Solis armenta, frustra prohibente ipso, ceteri socii penuria cogente dilaniant dirisque prodigiis admissa boum caede terrentur.
67	ac mox inde navigantes fulmine ad unum omnes intereunt, excepto Vlixe, qui fragmento carinae cohaerens et adminiculo eius adiutus ad Ogygiam insulam solus enavit.
68	XIII. 38. Ὡς ἔϕατ᾿, οἱ δ᾿ ἄρα πάντες ἀϰὴν ἐγένοντοσιωπῇ.
69	Conticuere omnes intentique ora tenebant.
70	Enarratis omnibus, quae in multiplici errore pertulerat, a principibus Phaeaciae viris donis plurimis honoratur.
71	a quibus remigio et neeessariis omnibus navis instruitur dormiensque in Ithacam quietissima navigatione devehitur.
72	atque illic in portu patrio cum muneribus universis quiescens et omnium ignarus exponitur, Phaeacibus eo dormiente remeantibus.
73	XIIII. 39. Αὐτὰρ ὃ ἐϰ λιμένος προσέβη τρηχεῖαν ἀταρπόν.
74	Egreditur portu tenuis quo semita ducit.
75	Somno expergitus Vlixes portum et litus patriae non sine animi consternatione cognoscit admiraturque, ut advectus, ut expositus, ut relictus sit.
76	ut cuneta nesciens requirit, universa donorum: quae postquam incolumia videt, quam potest tutissime occultat consiliisque a Minerva confirmatus ad servum Enmaeum subulcum simulatus accedit, naufragi et mendicantis imitatu, interrogatus deinde quis esset, ait esse se Cresium: in Aegyptum navigantem Troiam fuisse delatum.
77	Eumaeum tum affectione maestissima peragens cogente denique vespera et imbre continuo sagulo amicitur: atque ibidem multa secum volvens tandem concedit quieti.
78	XV. 40. Ἣ δ᾿ εἰς εὐρυχόρην ΛαϰεδαίμοναΠαλλὰς Ἀϑήνη.
79	It Lacedaemonias arces Tritonia Pallas.
80	Telemachus a Minerva per somnium conmonetur, domum ut rediret: maturoque digressus cubili.
81	a Menelao veniam reversionis exorat.
82	qua comiter impetrata regreditur ad navem in portu Pylio manentem Pisistratoque ad urbem atque ad patrem remisso ipse propere solvit e litore, comite navigationis assumpto Theoclymeno vate Argivo, uno ex iis quos Melampus Amythaonis erudivit.
83	vitatisque insidiatoribus procis advehitur in patriam et sociis quidem portum petere iussis ipse diverso itinere ad agrum Eumaeumque proficiscitur.
84	XVI. 41. Τὼ δ᾿ αὖτ᾿ ἐν ϰλισίῃς Ὀδυσσεὺς ϰαὶ δῖοςὑϕορβός.
85	Commune Eumaeus mapale et divus Vlixes.
86	Telemachus Eumaeum nuntium reditus mittit ad matrem: (ipse) Minerva ita volente (patrem) cognoscit et cum eo deinceps agenda disponit.
87	Penelopa autem cognito filii reditu (in) conventum procorum, qua verecundia sinebat, egreditur increpatisque insidiatoribus filii non minus irata quam maesta discedit.
88	XVII. 42. Ἦμος δ᾿ ἠριγένεια ϕάνη ῥοδοδάϰτυλοςἠώς.
89	Iam caelum roseis rutilat Tithonia bigis.
90	Telemachus anxiae matri ordinem peregrinationis enarrat.
91	Vlixes ad oppidum Eumaeo opitulante perducitur.
92	domum in qua proci epulabantur ingressus emendicat cibos miserabiliter ambiendo.
93	inde ab Antinoo iniuriose afficitur.
94	cui Penelopa diras ob inhumanum facinus imprecatur: a qua missus Eumaeus est, ut hospes (sic enim se ferebat) ad eam provocaretur.
95	(qui) tum quidem invitatus gratiam facit, sed venturum sese ad vesperam pollicetur.
96	XVIII. 43. Ἦλϑε δ᾿ ἐπὶ πτωχὸς πανδήμιος, ὃςϰατὰἄστυ.
97	Irus adest populi per rnendicabula notus.
98	Mendicante intra lares proprios Vlixe alius quoque pari egestate Irus accessit, popularis Ithacensius, stipes in triviis solitus rogare.
99	iurgium ergo inopiae communis aemulatione conseritur, quod ex verbis processit ad manus.
100	hortantibus procis, quo magis rixa crudesceret, propositoque praemio caprini ventris omento.
101	victor igitur Vlixes seminecem Irum extra ianuam proicit.
102	ridicula adbortatione conpellans.
103	Penelopa etiam munera sibi a procis pro opibus cuiusque conferri singulorum studia experiens deposcit: quae mature utpote a cupientibus offeruntur.
104	XVIIII. 44. Αὐτὰρ ὃ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς.
105	At parte inferiore domus secretus Vlixes.
106	Vlixes cum Telemacho arma omnia de medio amoliuntur, procis perniciem conparantes, ne quicquam munimenti aut teli relinqueretur, qui vel cavere vim vel inferre possent.
107	ad Penelopam deinde accitu ipsius pergit ibique, ut Eumaeo dixerat, Cretensem se esse mentitur Vlixemque apud se hospitio deversatum conminiscitur.
108	mox cum Euryclia ipsius nutrix hospitalis officii causa pedes eius elueret, tactu manus animadvertit cicatricem, quam habebat ex vulnere in Parnaso quondam suis dente percussus.
109	quo argumento alumnum suum esse cognoscit, sed ab eodem, ne quid ultra vel quaerat vel garriat, coercetur.
110	XX. 45. [Iamque procos genua amplectens orabat Vlixes].
111	Epulantibus procis Ctesippus in Vlixem crus bubulum iacit, sed destinatione non potitur.
112	Theoclymenus autem aput Ithacensios divinationis expertae inminens procis vaticinatur exitium.
113	quorum multa cavillatione derisus mensa et domo tamquam furiosus excluditur.
114	XXI. 46. Τῇ δ᾿ ἄρ᾿ ἐπὶ ϕρεσὶ ϑῆϰε ϑεὰ γλαυϰῶπιςἈϑήνη.
115	Hic mentem dedit Icariae Tritonia Pallas.
116	Vlixes Eumaeo et Philoetio fidei eorum industriaeque confisus quis sit revelat.
117	et postquam facta cognitio est, caedem procorum (ex) tempore instrui placet.
118	quos Vlixes astu aggreditur, ut ipsum quoque intendendo arcum vires seniles explorare patiantur.
119	quem uni quondam Vlixi facilem si quis intenderet, habiturus esset praemium, ius Penelopae nuptiarum.
120	sed prohibentibus procis, ne id ridiculus et mendicus auderet, quod frustra iuventus tam electa temptasset, dat Telemachus Vlixi ceteris abnuentibus experiendi potestatem.
121	et hinc nascitur admiratio prima virtutis, dedecore suo ceteris erubescentibus, quorum ignaviam senex et mendicus arguerit.
122	XXII. 47. Αὐτὰρ ὃ γομνώϑη ῥαϰέωνπολύμητις Ὀδυσσεύς.
123	Squalentes umeris habitus reiecit Vlixes.
124	Vlixes loco ulteriore capto intendit arcum omnibusque foribus occlusis, ne qua pateret effugium, plerosque vino saucios aut novitate rei stupidos aut quidlibet aliud meditantes conficit.
125	cum primum omnium confixisset Antinoum, qui audacia et petulantia ceteros superaverat, Eumaeus et Telemachus et Philoetius sumptis et ipsi armis egregia in consternatos caede grassantur.
126	iamque omnibus interemptis duobus tantummodo parcitur, Phemio citharoedo, qui ministerii causa adhibitus nihil omnino in Vlixis domo quod contumeliosum esset ediderat et Medonti praeconi, cuius modestiae etiam Telemachus suffragatur.
127	at qui cum Telemacho erant Melanthium famulorum Vlixis umim, qui procorum proterviam semper armaverat, cruciabiliter occidunt.
128	puellas inde duodecim, quae cum procis flagitiose consueverant, suspendio perimunt.
129	Vlixes caede ad plenum perpetrata ignem adolet incensoque sulphure domum piaculo purgat.
130	XXIII. 48. Γρηῢς δ᾿ εἰς ὑπερῷ᾿ ἀνεβήσετο ϰαγχαλάωσα.
131	Chalcidicum gressu nutrix superabat anili.
132	Euryclia nutrix gestae rei nuntia Penelopam de somno excitat.
133	quae advenientem ad se maritum non temere ipsum esse se persuadet, (et) quadam cubiculi lege et genialis lectuli positu sibi tantum et Vlixi cognito, an ipse sit maritus, explorat.
134	in coetum deinde conveniunt totamque noctem mutuo sermone consumunt.
135	et hic quidem elegans replicatio laborum, quos Vlixes pertulit, mira concinnatione colligitur.
136	XXIIII. 49. Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεϰαλεῖτο.
137	Tartaream vocat in sedem Cyllenius umbras.
138	Procorum animas recenti et communi caede congestas catervatim Mercurius ad inferna conpellit.
139	tunc circa Agamemnonem manes heroici congregantur miratique lectorum iuvenum congregem densitatem uno agmine conmeantum causas interitionis accipiunt.
140	tum apud inferos quoque virtus Vlixis et Penelopae pudicitia praedicantur ab Agamemnone prae ceteris, cui dispar fuerat in utroque fortuna.
141	Vlixes ad Laertem patrem in agrum profectus inopinato et reditu et rerum gestarum relatu afficit senem: afficitur ab eo cognitis quas exanclasset aerumnis.
142	subinde et patres procorum neces iuvenum properant ultum ire consilioque et vi communicatis ante expectatum (in) agro superveniunt.
143	sed eos iam comitatior Vlixes fundit fugatque.
144	verum gliscentibus odiis et maiore seditione aut tumultu spectato ex sententia Iovis in Ithacam Minerva descendit et conciliata utrimque pace studia et motus partium rerum gestarum abolitione conponit.

Ausonius HOME


Ausonius, Opuscula, APPENDIX., , I. <<<     >>> II.
monumenta.ch > Ausonius > > > PERIOCHAE ODYSSIAE. > 24. > 2. > XXIIII. CVM PONTIVS PAVLINVS IVNIOR QVARTIS IAM LITTERIS NON > XXV. VERSVS IN VESTE CONTEXTI. > ALIVD IN EANDEM. > HOMILIA CVI. IN EODEM FESTO. Lectio sancti Evangelii secundum Lucam. > II.