| 1 | AVSONIVS PAVLO SAL. Perlege hoc etiam, si operae est, frivolum et nullius pretii opusculum, quod nec labor excudit nec cura limavit, sine ingenii acumine et morae maturitate. |
| 2 | centonem vocant, qui primi hac concinnatione luserunt. |
| 3 | solae memoriae negotium sparsa colligere et integrare lacerata, quod ridere magis quam laudare possis. |
| 4 | pro quo, si per Sigillaria in auctione veniret, neque Afranius naucum daret neque ciccum suum Plautus offerret. |
| 5 | piget equidem Vergiliani carminis dignitatem tam ioculari dehonestasse materia. |
| 6 | sed quid facerem? iussum erat, quodque potentissimum imperandi genus, rogabat qui iubere poterat. |
| 7 | sanctus imperator Valentinianus, vir meo iudicio eruditus, nuptias quondam eiusmodi ludo descripserat, aptis equidem versibus et compositione festiva. |
| 8 | experiri deinde volens, quantum nostra contentione praecelleret, simile nos de eodem concinnare praecepit. |
| 9 | quam scrupulosum hoc mihi fuerit, intellege, neque anteferri volebam neque posthaberi, cum aliorum quoque iudicio detegenda esset adulatio inepta, si cederem, insolentia, si ut aemulus eminerem. |
| 10 | suscepi igitur similis recusanti feliciterque et obnoxius gratiam tenui nec victor offendi. |
| 11 | hoc tum die uno et addita lucubratione properatum modo inter liturarios meos cum repperissem, tanta mihi candoris tui et amoris fiducia est, ut severitati tuae nec ridenda subtraherem. |
| 12 | accipe igitur et amoris fiducia est, ut severitati tuae nec ridenda subtraherem. |
| 13 | accipe igitur opusculum de inconexis continuum, de diversis unum, de seriis ludicrum, de alieno nostrum, ne in sacris et fabulis aut Thyonianum mireris aut Virbium, illum de Dionyso, hunc de Hippolyto reformatum. |
| 14 | et si pateris, ut doceam docendus ipse, cento quid sit absolvam. |
| 15 | variis de locis sensibusque diversis quaedam carminis structura solidatur, in unum versum ut coeant aut caesi duo aut unus et sequens (medius) cum medio. |
| 16 | nam duos iunctim locare ineptum est et tres una Serie merae nugae. |
| 17 | diffinduntur autem per caesuras omnes, quas recipit versus heroicus, convenire ut possit aut penthemimeris cum reliquo anapaestico aut trochaice cum posteriore segmento aut septem semipedes cum anapaestico chorico aut ........ post dactylum atque semipedem quidquid restat hexametro, simile ut dicas ludicro, quod Graeci ὀστoμάχιον vocavere. |
| 18 | ossicula ea sunt: ad summam quattuordecim figuras geometricas habent. |
| 19 | sunt enim aequilatera vel triquetra extentis lineis, vel rectis angulis vel obliquis: ἰσoσxελῆ ipsi vel ἰσoπλευρα vocant, ὀρϑoγώνια quoque et σϰαληνά. |
| 20 | harum verticularum variis coagmentis simulantur species mille formarum: helephantus belua aut aper bestia, anser volans et mirmillo in armis, subsidens venator et latrans canis, quin et turris et cantharus et alia huiusmodi innumerabilium figurarum, quae alius alio scientius variegant. |
| 21 | sed peritorum concinnatio miraculum est, imperitorum iunctura ridiculum. |
| 22 | quo praedicto scies, quod ego posteriores imitatus sum. |
| 23 | hoc ergo centonis opusculum ut ille ludus tractatur, pari modo sensus diversi ut congruant, adoptiva quae sunt ut cognata videantur, aliena ne interluceant, arcessita ne vim redarguant, densa ne supra modum protuberent, hiulca ne pateant. |
| 24 | quae si omnia ita tibi videbuntur, ut praeceptum est, dices me composuisse centonem et, quia sub imperatore meo tum merui, procedere mihi inter frequentes stipendium iubebis: sin aliter, aere dirutum facies, ut cumulo carminis in fiscum suum redacto redeant versus, unde venerunt. |
| 25 | vale. |