Alcuinus, Epistolae, EPISTOLA CX. AD ABBATES ET MONACHOS GOTHIAE. (Anno 800.) Errorem Adoptianorum capit, quem singulari libello per beatum Benedictum misso, se iam refutasse, et nunc maiori opere a se refutandum ait.
| 1 | Albinus humilis Christi famulus et serviens sancti Martini, omnibus abbatibus, fratribus et filiis, qui sunt Gothiae partibus in Christo charissimis, aeternae beatitudinis salutem. |
| 2 | Acceptis dulcissimis vestrae beatitudinis litteris, simul et suavissimis nimiumque nobis necessariis sanctarum orationum vestrarum muneribus, cum omni gaudio et mentis alacritate, et magnam vere habens fiduciam per vestras sacratissimas intercessiones ad Iesum Dei Filium, qui pro mundi salute homo dignatus est fieri: ita ut qui Deus aeternaliter ex Patre natus est, temporaliter nasceretur ex virgine, et idem esset homo qui et Deus; et idem Deus qui et homo; et non esset ulla separatio personae vel filietatis, ne essent duo Filii, unus proprius et alter adoptivus; aut duo Dii, unus verus Deus et alter nuncupativus: quod omnino impium est credere et praedicare. |
| 3 | Quia Dei Filius in proprietate personae, et Filii dignitatis adunivit sibi hominem, ut esset unus Christus, et unus Deus, et unus Dei Filius, totus in suis, et totus in nostris, perfectus in divinitate et perfectus in humanitate. |
| 4 | Quod multis testimoniis evangelicis et apostolicis, vel etiam sanctorum Patrum traditionibus comprobari potest; sicut in libello ex parte factum est, quem direximus per beatum Benedictum, vobis solatium et confirmationem fidei catholicae. |
| 5 | Sed in manibus maius modo habemus opus propter alias causas, quae in libello venerandi Felicis legimus; et illum volente Deo vobis dirigimus, postquam lectus et comprobatus fuerit ab episcopis nostris et domno rege. |
| 6 | Interim vestra Sanctitas nos adiuvet sanctis orationibus vestris, ut Dominus Deus aperiat nobis agnitionem veritatis, et fiduciam praedicationis et constantiam in fide catholica. |
| 7 | Multum enim valet deprecatio iusti (Iacob. V, 16), quanto magis et plurimorum. |
| 8 | Haec novitas vocum in adoptione, nuncupatione Christi, omnino fidelibus omnibus detestanda est, et magnopere cavenda haec divisio in Christo Domino nostro. |
| 9 | Scimus duas naturas perfectas esse in Christo, et unam personam: mortalem immortalemque eumdem esse. |
| 10 | Sicut homo mortalis est carne, immortalis anima; tamen unus est homo, et una persona, et unus Filius patris sui totus proprius, et dividi non potest, quod sit partim nuncupativus homo, et partim verus homo: ita et Christus, licet sit carne mortalis, et divinitate immortalis, tamen unus Iesus Christus et unus Dei Filius; sicut dixi hominem esse unum filium, licet carne sit mortalis, et anima immortalis: et nullatenus unus Filius, uno Patre, potest esse utrumque, et proprius et adoptivus. |
| 11 | Et si est unus Filius Deus Christus in una persona, omnino aut totus est proprius, aut totus adoptivus. |
| 12 | Sed melius est, ut propter illam excellentiam naturam [Leg., excellentem vel naturae] Dei Filius, qui proprius et aeternus est, sit humanitas assumpta in proprietatem Filii, quam propter humanitatem Dei Filius aeternus humilietur in adoptionem. |
| 13 | Omnino proprius filius et adoptivus unus esse non potest ad unum patrem, ad duos autem potest. |
| 14 | Haec considerantes diligentius, et animo tenete firmiter, et constanter praedicate unum Filium et unum Deum, eumdem proprium et verum perfectumque esse; quia omnis veritas in Christo est et nullum figmentum, et tota plenitudo divinitatis (Coloss. II, 9), et nulla minoratio nec defectio; nec eum, sicut in libello praefati Felicis lectum est, baptismo indiguisse, sed mox sine peccato et omni labe peccati, Spiritu sancto conceptum esse Deum verum et hominem verum. |
| 15 | Et si beata virgo proprium potuit generare sibi filium, qui fuit ex aeterno Dei Filius, quomodo non potuit Deus Pater habere hominem Filium proprium, qui ex tempore natus est ex virgine? |
| 16 | Unus omnino est in utraque natura, ad utrumque parentem, Christus et Filius Dei proprius. |
| 17 | Quae omnia plenius, opitulante eodem Deo, de quo nobis sermo est, lecturi eritis in eodem libello, quem modo in manibus habemus. |
| 18 | Tantum in fidei firmitate et nil haesitantes [Supple, manete]: quia sine fide impossibile est placere Deo, ut Apostolus ait (Hebr. XI, 6). |
| 19 | Charitatem fraternam instantissime inter vos servate, et unitatem in omni catholica pace, et fide recta et humilitate non ficta. |
| 20 | Et obedientiam vestram secundum propositum regularis vitae omni studio servate, et stabiles estote in locis vestris, ubi vosmetipsos dedistis Deo; et nolite deserere monasteria vestra, et vagari per saeculi vanitates. |
| 21 | Tempus enim huius vitae breve est (I Cor. VII, 29), et non sunt condignae passiones huius saeculi ad superventuram gloriam (Rom. VIII, 18). |
| 22 | Non debet vestrae beatitudini Christi iugum durum videri vel onerosum, sed leve et suave, sicut ipse ait; Iugum enim meum suave est, et onus meum leve est (Matth. XI, 30). |
| 23 | Non qui ceperit, sed qui perseveraverit, salvus erit (Matth. X, 22; et XXIV, 13). |
| 24 | Revocate ad mentem Iudam ex apostolo proditorem factum. |
| 25 | Considerate Saulum ex persecutore praedicatorem effectum. |
| 26 | Mementote Malchum monachum, cuius historiam beatus Hieronymus nunc edidit epistola, quomodo quasi pietatis intuitu egressus est a monasterio, relinquens patrem suum, et in quales pervenit postea tribulationes, vel qualiter planxit monachum in eremo, quem perdidit in monasterio. |
| 27 | Raro diabolus aperta fronte pugnat contra servos Dei, sed sub figura pietatis, quasi maioris sit utilitatis exire de monasterio quam permanere. |
| 28 | Ovis quae de ovili egreditur et a pastore recedit, lupi patet morsibus. |
| 29 | Melius est non vovere, quam vota non implere. |
| 30 | Dicit Scriptura: Vovete et reddite Domino Deo vestro (Psal. LXXV, 12). |
| 31 | Verax est Deus in promissionibus beatitudinis, quae diligentibus se promittit (Iacob. I, 12). |
| 32 | Et vere dicis [Sensus corruptus]: Reddet promissa veritatis. |
| 33 | Mementote Apostolum dicentem: Fratres, stabiles estote et immobiles (I Cor. XV, 58). |
| 34 | Et iterum: Qui stat, videat, ne cadat (I Cor. X, 12). |
| 35 | Stabat Ioannes, quando Christum cernebat. |
| 36 | Ideo, fratres charissimi, vigilate et state in fide, viriliter agite (I Cor. XVI, 13), et confortetur cor vestrum in omni opere bono. |
| 37 | Et Psalmista: Exspecta Dominum, viriliter age, confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI, 14). |
| 38 | Quid est exspecta Dominum, nisi stabili mente exspecta, donec tibi veniat dies remunerationis? |
| 39 | Fac omnia opera viriliter, et confortetur cor tuum in permanendo quod coepisti, et sustine Dominum, quidquid in te tribulationis vel laboris permittit, sustine viriliter. |
| 40 | Multae sunt tribulationes iustorum, et de his liberabit eos Dominus (Psal. XXXIII, 20). |
| 41 | Nullus labor amanti Deum durus videatur, quia ille est remunerator fidelis, qui est auxiliator idoneus, qui nunquam deserit sperantes in se. |
| 42 | Respondeat homo suggestionibus diaboli: Dominus auxiliator mihi est, non timebo quid faciet homo (Psal. CXVII, 6), id est, carnalis delectatio. |
| 43 | Item: Declinate a me maligni, et scrutabor mandata Dei mei (Psal. CXVIII, 115). |
| 44 | Et iterum: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. |
| 45 | Dominus custodiat introitum et exitum servorum suorum ex hoc nunc et usque in saeculum (Psal. CXX, 2, 8). |
| 46 | Haec, charissimi fratres, feliciter legite, et fideliter implete, et Dominus Deus vos adiuvet et proficere faciat in omni bono; et exaudiat orationes vestras pro omnibus, et pro me fideli vestro adiutore, et Dominus Deus custodiat vos in aeterna pace et charitate perfecta, viri fratres et filii charissimi. |