Alcuinus, De virtutibus et vitiis, CAPUT XI. De compunctione cordis.
| 1 | Compunctio cordis ex humilitatis virtute nascitur; de compunctione confessio peccatorum; de confessione poenitentia; de poenitentia vera proveniet delictorum indulgentia. |
| 2 | Compunctio cordis est humilitas mentis, cum lacrymis, et recordatione peccatorum, et timore iudicii. |
| 3 | Ex gemino fonte compunctionis solent profluere lacrymae; id est, dum merita operum suorum diligentius [Ms., dum mens . . . . diligentius mala] considerat; altera dum desiderio aeternae vitae suspirat. |
| 4 | Unde Propheta ait: Sitivit anima mea ad Deum vivum: quando veniam et apparebo ante faciem Dei? |
| 5 | Fuerunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte (Psal. XLI, 3, 4). |
| 6 | Item: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. |
| 7 | Et: Cor meum, et caro mea exsultaverunt in Deum vivum (Psal. LXXXIII, 3). Quatuor sunt qualitates affectionum [Ms., afflictionum], quibus cogitatio iusti taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in huius vitae miseria; desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. |
| 8 | Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per gratiam suam cordi humano praesentem. |
| 9 | Unde et in psalmo dicitur: Deus vitam meam nuntiavi tibi; posui [Ms., posuisti] lacrymas meas in conspectu tuo, sicut et in promissione tua (Psal. LV, 9). |
| 10 | Promissio indulgentiae quam habemus a Deo, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. |
| 11 | Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo. |
| 12 | Anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi proficit ad salutem. |
| 13 | Cum per orationem compunctio effunditur, Spiritus sancti praesentiam adesse cordibus nostris non dubium est. |