Alcuinus, De rhetorica et virtutibus, [QUID SIT RHETORICA?]
| 1 | CAR. Unde dicta est rhetorica? - ALB. Ἀπὸ τοῦ ῥητορεύω, quod est, declamo, oro, dico [Mss., id est, copia lucutionis]. |
| 2 | - CAR. Ad quem finem spectat? - ALB. Ad bene dicendi scientiam. |
| 3 | CAR. In quibus versatur rebus? - ALB. In civilibus [id est, doctis] quaestionibus, quae naturali animi ingenio concipi possunt. |
| 4 | Nam sicut naturale est omnibus se tueri et alium ferire, etiamsi armis et exercitatione hoc non didicerint, ita naturale fere est omnibus, alios accusare et seipsos purgare [Mss., defendere], etiamsi exercitatione hoc non didicerint. |
| 5 | Sed utilius et promptius utuntur oratione, qui disciplinis instruuntur, et usu exercentur. |
| 6 | Nam omnibus naturale est loqui, attamen multum excellit alios qui per grammaticam loquitur. |
| 7 | CAR. Bene dicis, magister; etiam omnis vita nostra disciplinis proficit, et usu valet. |
| 8 | Quapropter [huius] rhetoricae disciplinae regulas nobis pande. |
| 9 | Nam quotidiana occupationum necessitas cogit nos exerceri in illis. Et primum, quae [Mss., quot] sint illius artis partes dicito. |