Alcuinus, De fide S. Trinitatis, 1, CAPUT XV . Quomodo intelligendae sint locutiones praedicamentorum de Deo.
| 1 | Decem sunt genera humanae locutionis, quibus homines suos sensus solent inter se conferre: non de illis dico quas grammatici partes orationis vocant; sed de illis quas philosophi Graece categorias; Latine praedicamenta appellare solent. |
| 2 | Quae quidem ab eis sic nominantur: Substantia, quantitas, qualitas, ad aliquid, quod genus locutionis relativum dicitur: item habitus, situs, tempus, locus, facere, pati. |
| 3 | Hae sunt igitur causae locutionis nostrae. |
| 4 | Aut enim de substantia cuiuslibet rei loquimur; vel de quantitate, id est, magnitudine; aut etiam de qualitate, in quo genere locutionis bonos dicimus qui boni sunt; aut vero ad aliquid, id est, dum personae quaelibet inter se conferuntur, ut dominus non dicitur, nisi servus intelligatur, nec iterum servus, nisi respiciat ad dominum; item de habitu animi, vel corporis; aut de situ, in quo consideratur stare, sedere, iacere; de loco et tempore, id est, quid, in quo loco, vel tempore fiat; item quis quid faciat, vel quid patiatur, saepe loquela nostra ostendit. |
| 5 | His ergo omnibus modis solet sancta Scriptura de Deo loqui, sed aliter proprie, aliter translative, aliter relative. |
| 6 | Proprie Deus dicitur substantia una, summa et ineffabilis, quae semper idem est quod est; qua [Al., cui] nihil accidens vel recidens inesse poterit. |
| 7 | quae semper est quod est, quia semper immutabilis. |
| 8 | Item Deus magnus dicitur, non alia magnitudine, nisi quia [Al., qua] ipse magnus est et immensus. |
| 9 | Ea igitur magnitudine magnus est, qua ipse est eadem magnitudo; et ea bonitate bonus est, qua ipse est [bonitas]. |
| 10 | Nec Deo aliud est esse, aliud magnum esse, aliud bonum esse; sed eo quod est, magnus est, et bonus est. |
| 11 | Ideo nec tres subtantias, nec tres magnos, nec tres bonos de Deo dicere fas est. |
| 12 | Quod autem facere dicitur, de Deo verissime dicitur, per quem omnia facta sunt quae sunt, Domino dicente: Pater meus usque modo operatur, et ego operor (Ioan. V, 17). |
| 13 | Haec proprie in praedicamentis supra nominatis de Deo dicuntur; si tamen de illo proprie aliquid dici ore hominis potest. |
| 14 | Relative itaque de Deo dicitur Pater et Filius, et Spiritus sanctus, sicut supra abundanter docuimus. |
| 15 | Situs vero, et habitus, et loca, et tempora, et pati non proprie, sed translative per similitudines dicuntur in Deo; nam et sedere super Cherubin dicitur (Psal. LXXIX, 2), quod ad situm; et abyssum tanquam vestimentum amictus (Psal. CIII, 6), quod ad habitum; et, anni tui non deficient (Psal. CI, 28), quod ad tempus; et, Si ascendero in coelum, tu ibi es (Psal. CXXXVIII, 8), quod ad locum pertinet. |
| 16 | Dicitur et de Deo, Poenitet me hominem fecisse (Gen. VI, 7); vel etiam: Laboravi sustinens. |
| 17 | Neque enim aliquid Deus patitur, quantum ad Dei [Al., eius] substantiam pertinet: quia [Al., qua] Deus est, quia incommutabilis et impassibilis substantia est; dum aliae omnes substantiae capiunt accidentia, quibus in eis fiat vel magna, vel quaecunque [Al., quantacunque] mutatio. |
| 18 | Deo autem eiusmodi aliquid accidere non potest, et ideo sola est incommutabilis substantia vel essentia, quae Deus est. |
| 19 | Cui profecto ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit: cui soli illud optime congruit nomen, quo [Al., quod] Graeci dicunt ὤν, Latini est, sicut Apostolus ait: Non est in illo est et non, sed est in illo est. |
| 20 | Iam vero [Al., Ea vero] sublimitas huius tam arduae disputationis respirare aliquantulum dictantem admonet, ut liberiori sensu ea quae deinde dicenda sunt, ingrediatur [Al., ingrediamur] explanare. |