monumenta.ch > Alcuinus > CCLXXX. De rerum humanarum vicissitudine et clade Lindisfarnensis monasterii.
Alcuinus, Carmina, EPIGRAMMATA ET AENIGMATA., , CCLXXIX. Commendatitia cuiusdam fratris. <<<     >>> CCLXXX bis. De Conversione Saxonum.

Alcuinus, Carmina, EPIGRAMMATA ET AENIGMATA., CCLXXX. De rerum humanarum vicissitudine et clade Lindisfarnensis monasterii.

1 Postquam primus homo paradisi liquerat hortos,
Et miseras terrae miser adibat opes;
Exsilioque gravi poenas cum prole luebat,
Perfidiae quoniam furta [F., fata] maligna gerit:
Per varios casus mortalis vita cucurrit,
Diversosque dies omnis habebat homo.
2 Fatali cursu miscentur tristia laetis;
Nulli firma fuit regula laetitiae.
3 Nemo dies cunctos felices semper habebit,
Nemo sibi semper gaudia certa tenet.
4 Nil manet aeternum celso sub cardine coeli,
Omnia vertuntur temporibus variis.
5 Una dies ridet, casus cras altera planget,
Nil fixum faciet tessera laeta tibi.
6 Prospera conturbat sors tristibus impia semper,
Alternis vicibus ut redit unda maris.
7 Nunc micat alma dies, veniet nox atra tenebris,
Ver floret gemmis hiems ferit hocque decus.
8 Sidereum stellis culmen depingitur almis,
Quas nubes rapiunt imbriferae subito.
9 Et sol ipse die media subducitur ardens,
Cum tonat undosi auster de vertice poli.
10 Saepius excelsos feriunt ut fulgura montes,
Summaque silvarum flamma ferire solet;
Sic maior magnis subito saepissime rebus
Eveniet casu forte ruina malo.
11 Haec exempla dedit periturus et undique mundus,
Divitiis florens, qui perit in pelago.
12 Voce prophetarum pariter per quatuor orbes,
Iam praedicta vides subruta regna modo.
13 Nobilis urbs regni et prima potentia regum
Perdidit, o Babylon! Chaldea regna potens.
14 Egregium bello et magnis te, Persa, triumphis
Obruit, heu! iaculis femina sola suis
Victorem mundi medio sors, ecce secundis
Rebus Alexandrum India flore tulit.
15 Roma caput mundi, mundi decus, aurea Roma,
Nunc remanet tantum saeva ruina tibi.
16 Gloria Castrensis gladiis aequata remansit,
Lutea pars digitum sola videtur iners.
17 Quid te sancta canam David (urbs) inclyta regis
In mundo nullis aequiparanda locis?
In te templa Dei, cultus, laus, gloria, virtus,
In te mansit ovans sancta propago Patrum.
18 Dum tua, quis teneat lacrymas, nunc ultima cernit;
Gens inimica Deo iam tua tecta tenet.
19 Heu! Iudaea tuis habitator in urbibus errat
Rarus, in antiquis laus tua tota perit.
20 Nobile iam templum, toto et venerabile in orbe,
Quod Salomon fecit, Chaldea flamma vorat.
21 Deiicit hoc iterum Romana potentia bellis,
In cineres solvens moenia tecta diu.
22 Ecce relicta domus Siloe per saecla remansit,
In qua sancta Dei arca potentis erat.
23 Sic fugit omne decus, hominis quod dextera fecit,
Gloria saeclorum sic velut umbra volat.
24 Ut sitiens liquidas frustra sibi somniat undas,
Sic gazas mundi dives [dites] habebit inops.
25 Tempora cur tantum lucta longinqua retexam,
Et veterum miseros carmine plango dies?
Dum praesens dies patitur peiora per orbem,
Et misera mundus nunc ditione dolet.
26 Asia lata gemit paganis pressa catenis,
Quam premit et spoliat gens inimica Deo.
27 Africa iam servit pars magni tertia mundi
Proh dolor! heu! tota pestiferis dominis.
28 Hesperiae populus, quondam gens inclyta bellis,
Invisis sceptris servit et ipsa modo.
29 Quidquid habent pulchri, Domini vel templa decoris,
Vastavit, rapuit ethnica dextra sibi.
30 Hoc generale malum relevet speciale per orbem,
Quod patitur solus quisque, ferat levius.
31 Iam domus alma Dei, princeps qua corpore pausat
Petrus, apostolica primus in arce Pater;
Perfidiae manibus fertur vastata fuisse,
Dum pretiosa domus impia dextra tulit.
32 Planxerat Italia Gothorum tempore tuto [F., tota]
Vastavit templa hostis ubique Dei:
Et natat effusus sanctorum sanguis in aula,
Qua prius almus honor omnipotentis erat.
33 Hunorum gladios ter ternis senserat annis
Gallia tota, suis exspoliata bonis.
34 Ecclesias, urbes, vicos, castella, sacratus
Cum populis pariter, ignis edax rapuit.
35 Talia cur, Iesus, fieri permittis in orbe,
Iudicio occulto, non ego scire queo.
36 Alia [Altera] vita tuis servatur in arce polorum,
Qua pax alma viget, praelia nulla fiunt
Aurum flamma probat, iustos tentatio mundat,
Purior utque anima sidera celsa petat.
37 Haec est vita viro iusto, tentatio tota,
Auribus cecinit pagina sacra tuis.
38 Quemque Pater natum puro complectit amore,
Saepius huic tristi dura flagella dabit:
Sic Deus omnipotens sanctos per saeva probavit
Verbera, post reddens praemia laeta polo.
39 Non vos conturbet, sancti, inconstantia, fratres,
Haec mundana quidem gurgitibus variis.
40 Sic fuit atque fiet saecli versatilis ordo,
Laetitiae nunquam sit cui certa fides.
41 Qui iacet in lecto, quondam certabat in agris
Cum cervis, quoniam fessa senectus adest.
42 Qui olim Syrano laetus recubabat in ostro
Vix panno veteri frigida membra tegit.
43 Longa dies oculos atra caligine claudit,
Solivagos atomos quae numerare solet.
44 Dextera quae gladios, quae fortia tela vibrabat,
Nunc tremit, atque ori porrigit aegre cibum.
45 Clarior ecce tuba subito vox faucibus haesit,
Auribus appositis murmura lausa ciet.
46 Quid iam plura canam? Marcescit tota iuventus,
Iam perit atque cadit corporis omne decus:
Et pellis tantum vacua vix ossibus haeret,
Nec cognoscit homo propria membra senex.
47 Quod fuit, alter erit; nec erit ipse, quod ipse:
Fur erit ipse suus temporibus variis.
48 Sic ventura dies mentes mutabit et artus,
Atque utinam melior proficiat meritis!
Quapropter potius coelestia semper amemus,
Et mansura polo, quam peritura solo.
49 Hic variat tempus, nil non mutabile cernis;
Illic una dies semper erit, quod erit.
50 Quo tu, quaeso, meus mentem, rogo, dirige lector;
Illic invenies quod cupiet tibi cor.
51 Qua tua te nunquam fallit spes, advena mundi,
Aspicies patriam, quam tuus optat amor.
52 Invenies veniens illic bona gaudia vitae
Perpetuae, quae tu semper habere potes.
53 Laetus in aeternum Christo sociabere civeis,
Ille manet semper, tu quoque semper eris.
54 Quid tu pertristis aurum te perdere plangis?
Est auro melius lucrificare Deum.
55 Quid species vanas lacrymosis, nate, querelis
Persequeris; haec tu cur peritura cupis?
Talia iam mundi, non Christi luget amator,
Sit, rogo, non aurum, sit tibi Christus amor.
56 Ad vos, o fratres, vertam, mea cura, camenas,
Alloquar et paucis vos modo versiculis.
57 Vos regale genus, soboles veneranda parentum
Sanctorum, qui vos iam genuere Deo.
58 Illorum bibulas meritis coelestibus aures
Nunc adhibete pio pectore, mente, manu.
59 Ut sanctum precibus conservet semper ovile,
Pectore concordi quod statuere Deo.
60 Horrida non frangat vestras tentatio mentes,
Impia quam vobis gessit iniqua manus.
61 Sed magis ad studium vitae melioris abundet,
Incitet et mentes semper adesse Deo,
Erigit allisos, qui vulnerat atque medetur:
Qui ferit atque sanat, conterit atque levat.
62 Nocte dieque simul precibus insistite sanctis,
Ut vos conservet Iesus ubique pius.
63 Et si quae placeant concordi addiscite corde,
Atque implete manu, quod pia mens cupiat.
64 Sic tandem vobis clypeus descendit ab alto,
Et Domini dextra proteget atque reget.
65 Vos estote Patrum memores, queis semper ab alto
Venerat auxilium, dante Tonante, pium.
66 Iam Moyses melius precibus quam exercitus armis,
Extendens palmas praelia sacra regit.
67 Plurima pro lacrymis sternuntur millia morte
Ezechiae regis pestiferi populi,
Huic quoque ter quinos clemens Deus addidit annos,
Pro prece, quam moriens fundit ab ore Deo;
Vobis nota canam, fratres, quae fecerat olim
Ecclesiae nostrae pontificalis apex:
Praesulis egregii precibus se flamma retorsit
Ledani quondam, Bebban ab urbe procul.
68 Composuit precibus Eadbert, minitantia mortem
Flabra, pius praesul vester et ipse Pater.
69 Magnus et ipse Pater, praesul, pastorque sacerdos
Cudbertus, vestrae iam decus Ecclesiae
Quanta piis precibus, Domino donante, peregit,
Non opus est nostris dicere versiculis;
Dum prius heroicis praeclarus Beda magister
Versibus explicuit inclyta gesta Patris:
Laudibus ac celebrat quem tota Britannia crebris,
Et precibus rogitat se auxiliare piis.
70 Hi simul atque alii, si si praecepta tenetis,
Illorum [et] fixum est semper amare Deum,
Instanter precibus vestrum tueantur ovile,
Hostibus expulsis moenia vestra fovent.
71 Posteriora vobis meliora prioribus esse
Legistis fratres: sic quoque vestra fient,
Si vos in Dominum speratis pectore, qui post
Iam maiora solet verbera dona dare.
72 At tu, sanctorum Praesul successor avorum
Qui pascis populum, qui loca sancta tenes:
Es magno, ut video, curarum pondere pressus;
Quod tam dira fuit tempore plaga tuo;
Tecum plango tuos casus, charissime frater;
Ora fluunt lacrymis, pectora moesta dolent.
73 Saepius ingeminans, tanto sub murmure mecum,
Omnibus, heu! quam sit illa dolenda dies,
Qua pagana manus, veniens a finibus orbis,
Navigio subito littora nostra petit;
Exspoliansque Patrum veneranda sepulcra duorum;
Nec non foedavit templa dicata Dei.
74 Atque Dei Christi mundissima vinea Sorech
Vulpinis subito dentibus esca fuit;
Et lapides subito pereunt altaria circum
Quapropter cithara plus gemit ecce mea.
75 Victima facta fuit, Domino quae ferre solebat
Munera; credo, pium munus et ipsa fuit.
76 Felix ipsa dies illis, si tristia nobis
Pectora fecisset; sic petiere polum;
Et sanctis socii facti sic sanguine sacro,
Qui se sub Christo subiiciunt gladiis.
77 Hos puto quapropter nobis non esse gemendos,
Quos melior coelo vita sibi rapuit.
78 Desine quapropter lacrymis hos plangere, praesul,
Quos sibi perpetuo Christus habet socios:
Teque magis facias tota virtute paratum,
Ut quo pervenias tristia nulla fiant.
79 Inclyta perpetuam praestat patientia vitam,
Ut vox veridica promiserat ipsa Dei.
80 Fer patienter onus Christi tu triste sacerdos,
Iob exempla dabit motor et ipse sibi.
81 Miles et Ecclesiae Paulus per mille triumphos,
Qui sua non doluit vulnera, mente potens.
82 Quis sine vel miles capiat certamine palmam,
Bella nefanda dabunt praemia magna suis.
83 Per gladios, mortes, pestes, per tela, per ignes,
Martyrio sancti regna beata petunt.
84 Stemmate iam gaudet belli, qui stemmate vincit,
Praelia post terrae, regnat in arce poli.
85 Si quid displicuit Christo iam cuncta videnti,
Moribus in vestris corrigite hoc citius.
86 Ut pius egregium conservet pastor ovile,
Ne rapidis capiat hoc lupus insidiis.
87 Non est quippe Deus poenis culpandus in istis,
Sed nostra in melius vita ferenda cito.
88 Et pia flectenda est precibus clementia nostris,
Quatenus a nobis transferat ipse plagas:
Atque suis clemens praestet solatia servis,
Tempora concedens prospera cuncta quibus.
89 Hymnidicas laeta laudes et mente canamus
Celsithroni cuncti semper ubique simul.
90 Laus cui, cultus, honor, virtus, benedictio, carmen,
Semper in aeternum, gloria magna Deo.
Alcuinus HOME

bmv405.9 bnf1096.63

Alcuinus, Carmina, EPIGRAMMATA ET AENIGMATA., , CCLXXIX. Commendatitia cuiusdam fratris. <<<     >>> CCLXXX bis. De Conversione Saxonum.
monumenta.ch > Alcuinus > CCLXXX. De rerum humanarum vicissitudine et clade Lindisfarnensis monasterii.