monumenta.ch > Isidorus > 5
Isidorus, Etymologiae, Liber 8, IV De haeresibus Iudaeorum <<<     >>> VI De philosophis gentium

V De haeresibus christianorum HIDE LINKS TO MANUSCRIPTS SHOW TRANSLATION LINKS HIDE CITATION LINKS

1  bnf10291.62 Quidam etiam haeretici, qui de Ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam vero ex causis quas elegentes instituerunt. 2  Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod ab Apostolis Spiritus sancti gratiam pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a bnf7589.60 r virtute quadam superna creatam. 3  Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, bnf7583.95 sed ab angelis factum asserunt. 4  hab64.116 v Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphecsg231.269mias passum Iesum abnegavit. 5  Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens bnf7582.139 uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuzos32.131retudo, ut invicem bnf7585.92 v coniugia commutarentur. Quos Iohannes in Apocalypsi inprobat dicens Apoc. 2, 6: 'Sed hoc bnf425.76 r habes, quod odisti facta Nicolaitarum.' 6  Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. bsb9201.2447  Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque dkb235.60r sexu progenitum. 8  Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; bsb71097.236bmv399.81 r mille annos bnf11864.115 post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Unde et Graece Chiliastae, Latine Miliasti sunt appellati. 9  Nazaraei dicti, qui dum Christum, qui a vico Nazaraeus est appellatus, filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris Legis custodiunt. 10  Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim Graece ὅφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. 11  Valentiniani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati, qui αἰῶνας, id est saecula quaedam, in originem Dei creatoris induxit; Christum quoque de Virgine nihil corporis adsumpsisse, sed per eam quasi bav281.115 r per fistulam transisse adseruit. 12  Apellitae, quorum Apelles princeps fuit, qui, creatorem angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israhel illum igneum adfirmans, dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. 13  Archontiaci a principibus appellantur, qui universitatem, csg231.270 quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. 14  Adamiani vocati, quod Adae imitentur ubbf_iii_0015.85r nuditatem; unde et nudi orant, et nudi inter se mares feminaeque conveniunt. 15  Caiani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. 16  Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes bnf426.166 eundem esse Christum. 17  hab64.117 r Melchisedechiani vocati pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. 18  Angelici vocati, quia angelos colunt. 19  Apostolici hoc zos32.131v sibi nomen ideo praesumpserunt, quod nihil possidentes csg237.126 proprium, nequaquam recipiunt eos qui aliquid csg233.86 in hoc mundo utuntur. 20  bnf10292.153 Cerdoniani a Cerdone quodam nominati; qui duo contraria principia adserunt. 21  Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati, qui bsb9201.245 Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum iustum Deum adseruit, tamquam duo principia creatoris et bonitatis. 22  Artotyritae ab oblatione vocati. Panem enim et caseum offerunt, dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae bnf7585.93 r et a fructibus ovium fuisse celebratam. 23  Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. 24  Severiani a Severo exorti vinum non bibunt: Vetus Testamentum et resurrectionem non recipiunt. 25  Tatiani bsb71097.237 a Tatiano quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. 26  Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. 27  Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt. bnf425.76 v Hi adventum Spiritus Sancti non in Apostolis, sed in se traditum adserunt. 28  Catharoe propter csg231.271 munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis bmv399.81 v meritis, negant paenitentibus veniam peccatorum: bav281.115 v viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, bnf7582.140 mundanos se potius quam mundos vocarent. 29  Pauliani a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. 30  Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus bnf10291.63 inprobat, elementis servientes. 31  hab64.117 v Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. zos32.132r Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, ubbf_iii_0015.85v et bnf7589.60 v animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit. Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. 32  Anthropomorphitae dicti pro eo, quod simplicitate rustica Deum habere humana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim Graece, Latine homo interpretatur: ignorantes vocem Domini, qui ait Ioh. 4, 24: 'Spiritus est Deus.' Incorporeus est bsb9201.246 enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. 33  Heraclitae ab Heraclio auctore exorti. Monachos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna caelorum parvulos habere non credunt. 34  bnf426.167 Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, bnf11864.116 et rebaptizans baptizatos. 35  Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. csg231.27236  Ebionitae ab Ebione dicti. Hi semiiudaei sunt, bsb71097.238-a4.3 et ita tenent Evangelium ut Legem carnaliter servent: adversus quos ad Galatas Apostolus scribens invenitur. 37  Photiniani a Photino Gallograeciae Sirmiae episcopo nuncupati, qui bnf7585.93 v Ebionitarum haeresim suscitans adseruit Christum a Maria per Ioseph nuptiali coitu fuisse conceptum. 38  Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt. Hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. 39  Aetiani ab Aetio sunt vocati. Idemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico, Aetii disbnf10292.154cipulo, ex cuius nomine magis innotuerunt: bav281.116 r dissimilem Patri asserentes Filium et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum inputari peccatum in fide manentium. 40  Origeniani Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum de caelis usque ad terras diversa corpora hab64.118 r quasi vincula meruisse, eaque causa factum fuisse mundum. 41  Noetiani a quodam Noeto vocati, zos32.132v qui dicebat Christum ubbf_iii_0015.86r eundem esse et Patrem csg237.127 et Spiritum sanctum, bmv399.82 r ipsamque Trinitatem in officiorum bnf7583.96 nominibus, non in personis accipiunt. Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. 42  Sabelliani ab eodem bsb9201.247 Noeto pullulasse dicuntur, bnf425.77 r cuius discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cuius nomine maxime innotuerunt; unde et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. 43  Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias adseruit, contra illud quod ait Dominus Ioh. 10, 30: 'Ego et Pater unum sumus.' 44  Macecsg231.273doniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse Spiritum sanctum. 45  Apollinaristae ab Apollinare vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisse. 46  bnf7582.141 Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, adserentes eam post Christum natum viro suo fuisse conmixtam. 47  Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος Graece vas dicitur. Adserunt enim sic esse in Patre Filium, tamquam vas minus intra vas maius. 48  Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, bsb71097.239 qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. 49  Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est Isai. 45, 7: 'Ego Deus, creans mala.' 50  Floriani a Florino, qui e contrario dicunt Deum creasse male, contra id quod scriptum est Genes. 1, 31: 'Fecit Deus omnia bona.' 51  Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, bnf426.168 qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans catholicos. 52  Bonosiaci a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum bnf7585.94 r filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. 53  hab64.118 v Circumcelliones dicti eo, quod agresbav281.116 vtes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. 54  Priscillianistae ubbf_iii_0015.86v a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum zos32.133r dogma conposuit. 55  Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, bnf7589.61 r qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum bsb9201.248 consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive csg231.274 quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica bnf11864.117 materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum bnf10292.155 negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt bnf10291.64 et cum ipso bmv399.82 v Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. 56  Iovinianistae a Ioviniano quodam monacho dicti, adserentes nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. 57  Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. 58  Paterniani a Paterno quodam exorti [qui] inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. 59  Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. 60  Tertullianistae dicti bsb71097.240 a Tertulliano presbytero bnf425.77 v Africanae provinciae, civitatis Carthaginensis, animam inmortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum post mortem in daemones verti putantes. 61  Tessarescaedecatitae dicti, quia XIV luna pascha cum Iudaeis observandum contendunt. Nam τέσσαρες quattuor significat, et δέκα decem. 62  Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63  Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. 64  ubbf_iii_0015.87rhab64.119 r Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam bav281.117 r Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo adseruit genetricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis: csg231.275 nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque seiunctim alterum filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65  Eutychiani dicti csg237.128 ab Eutyche bsb9201.249bnf7582.142 Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam adsumptionem negavit adsistere bnf7585.94 v de duabus zos32.133v naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturam. 66  Acephali dicti, id est sine bnf426.169 capite quem sequuntur haeretici. Nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in eius persona naturam praedicant. 67  Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. 68  Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura, bnf10292.156 quae sunt bsb71097.241 scripta de die et hora novissima, non recordantes Christi bmv399.83 r personam in Esaia loquentis Esai. 63, 4: 'Dies iudicii in corde meo.' Tritheitae vero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstruunt Deos esse, contra illud quod scriptum est Deuteron. 6, 4: 'Audi, Israel; Dominus Deus tuus Deus unus est.' 69  Sunt et aliae haereses sine auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem dicunt: aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant: ubbf_iii_0015.87v aliae liberationem hominum apud inferos factam csg231.276 Christi descensione [non] credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiunt: aliae innumerabiles mundos opinantur: aliae aquam Deo coaeternam faciunt: aliae nudis pedibus ambulant: aliae cum hominibus non manducant. 70  hab64.119 v Haec sunt haereses adversus catholicam fidem exortae, et ab Apostolis bnf425.78 r et a sanctis Patribus bav281.117 v vel Conciliis praedamnatae: quae dum in se multis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, bsb9201.250 communi tamen nomine adversus Ecclesiam bnf7583.97 Dei conspirant. Sed et quicumque aliter Scripturam sanctam intellegit quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest.


Isidorus, Etymologiae, Liber 8, IV De haeresibus Iudaeorum <<<     >>> VI De philosophis gentium
monumenta.ch > Isidorus > 5

© 2006 - 2026 Monumenta Informatik