Ausonius, MosellaEdition: C. Hosius, Marburg, 1894
| 1 | Transieram celerem nebuloso flumine Navam |
| 2 | addita miratus veteri nova moenia Vingo, |
| 3 | aequavit Latias ubi quondam Gallia Cannas, |
| 4 | infletaeque iacent inopes super arva catervae. |
| 5 | unde iter ingrediens nemorosa per avia solum |
| 6 | et nulli humani spectans vestigia cultus |
| 7 | praetereo arentem sitientibus undique terris |
| 8 | Dumnissum riguasque perenni fonte Tabernas |
| 9 | arvaque Sauromatum nuper metata colonis, |
| 10 | et tandem primis Belgarum conspicor oris |
| 11 | Noiomagum, divi castra inclita Constantini. |
| 12 | purior hic campis aer Phoebusque sereno |
| 13 | lumine purpureum reserat iam sudus Olympum, |
| 14 | nec iam consertis per mutua vincula ramis |
| 15 | quaeritur exclusum viridi caligine caelum, |
| 16 | sed liquidum iubar et rutilam visentibus aethram |
| 17 | libera perspicui non invidet aura diei. |
| 18 | in speciem tum me patriae cultumque nitentis |
| 19 | Burdigalae blando pepulerunt omni visu: |
| 20 | culmina villarum pendentibus edita ripis |
| 21 | et virides baccho colles et amoena fluenta |
| 22 | subterlabentis tacito rumore Mosellae. |
| 23 | Salve amnis laudate agris, laudate colonis, |
| 24 | dignata imperio debent cui moenia Belgae, |
| 25 | amnis odorifero iuga vitea consite baccho, |
| 26 | consite gramineas amnis viridissime ripas! |
| 27 | naviger ut pelagus, devexas pronus in undas |
| 28 | ut fluvius, vitreoque lacus imitate profundo, |
| 29 | et rivos trepido potis aequiperare meatu, |
| 30 | et liquido gelidos fontes praecellere potu: |
| 31 | omnia solus habes, quae fons, quae rivus et amnis |
| 32 | et lacus et bivio refluus manamine pontus. |
| 33 | tu placidis praelapsus aquis nec murmura venti |
| 34 | ulla nec occulti pateris luctamina saxi: |
| 35 | non spirante vado rapidos properare meatus |
| 36 | cogeris, extantes medio non aequore terras |
| 37 | interceptus habes, iusti ne demat honorem |
| 38 | nominis, exclusum si dividat insula flumen. |
| 39 | tu duplices sortite vias et cum amne secundo |
| 40 | defluis, ut celeres feriant vada concita remi, |
| 41 | et cum per ripas nusquam cessante remulco |
| 42 | intendunt collo mulorum vincula nautae, |
| 43 | ipse tuos quotiens miraris in amne recursus |
| 44 | legitimosque putas prope segnius ire meatus! |
| 45 | tu neque limigenis ripam praetexeris ulvis |
| 46 | nec piger inmundo perfundis litora caeno: |
| 47 | sicca in primores pergunt vestigia lymphas. |
| 48 | I nunc et Phrygiis sola levia consere crustis |
| 49 | tendens marmoreum laqueata per atria campum: |
| 50 | ast ego despectis quae census opesque dederunt |
| 51 | naturae mirabor opus non cura nepotum |
| 52 | laetaque iacturis ubi luxuriatur egestas. |
| 53 | hic solidae sternunt umentia litora harenae, |
| 54 | nec retinent memores vestigia pressa figuras. |
| 55 | spectaris vitreo per levia terga profundo, |
| 56 | secreti nihil amnis habens: utque almus aperto |
| 57 | panditur intuitu liquidis optentibus aer |
| 58 | nec placidi prohibent oculos per inania venti, |
| 59 | sic demersa procul durante per intima visu |
| 60 | cernimus arcanique patet penetrale profundi, |
| 61 | cum vada lene meant liquidarum et lapsus aquarum |
| 62 | prodit caerulea dispersas luce figuras: |
| 63 | quod sulcata levi crispatur harena meatu, |
| 64 | inclinata tremunt viridi quod gramina fundo, |
| 65 | usque sub ingenuis agitatae fontibus herbae |
| 66 | vibrantes patiuntur aquas lucetque latetque |
| 67 | calculus et viridem distinguit glarea muscum. |
| 68 | tota Caledoniis talis pictura Britannis, |
| 69 | cum virides algas et rubra corallia nudat |
| 70 | aestus et albentes, concharum germina, bacas, |
| 71 | delicias hominum, locupletibus atque sub undis |
| 72 | adsimulant nostros imitata monilia cultus. |
| 73 | haud aliter placidae subter vada laeta Mosellae |
| 74 | detegit admixtos non concolor herba lapillos. |
| 75 | Intentos tamen usque oculos errore fatigant |
| 76 | interludentes, examina lubrica, pisces |
| 77 | sed neque tot species obliquatosque natatus, |
| 78 | quaeque per adversum succedunt agmina flumen, |
| 79 | nominaque et cunctos numerosae stirpis alumnos |
| 80 | edere fas aut ille sinit, cui cura secundae |
| 81 | sortis et aequorei cessit tutela tridentis. |
| 82 | tu mihi flumineis habitatrix Nais in oris |
| 83 | squamigeri gregis ede choros liquidoque sub alveo |
| 84 | dissere caeruleo fluitantes amne catervas. |
| 85 | Squameus herbosas capito inter lucet harenas |
| 86 | viscere praetenero, fartim congestus aristis, |
| 87 | nec duraturus post bina trihoria mensis: |
| 88 | purpureisque salar stellatus tergora guttis, |
| 89 | et nullo spinae nociturus acumine rhedo, |
| 90 | effugiensque oculos celeri levis umbra natatu. |
| 91 | tuque per obliqui fauces vexate Saravi, |
| 92 | qua bis terna fremunt scopulosis ostia pilis, |
| 93 | cum defluxisti famae maioris in amnem, |
| 94 | liberior laxos exerces, barbe, natatus: |
| 95 | tu melior peiore aevo, tibi contigit omni |
| 96 | spirantum ex numero non inlaudata senectus. |
| 97 | nec te puniceo rutilantem viscere, salmo, |
| 98 | transierim, latae cuius vaga verbera caudae |
| 99 | gurgite de medio summas referuntur in undas, |
| 100 | occultus placido cum proditur aequore pulsus. |
| 101 | tu loricato squamosus pectore, frontem |
| 102 | lubricus et dubiae facturus ferculus cenae, |
| 103 | tempora longarum fers incorrupte morarum, |
| 104 | praesignis maculis capitis, cui prodiga nutat |
| 105 | alvus opimatoque fluens abdomine venter. |
| 106 | quaeque per Illyricum, per stagna binominis Histri |
| 107 | spumarum indiciis caperis, mustela, natantum, |
| 108 | in nostrum subvecta fretum, ne lata Mosellae |
| 109 | flumina tam celebri defrudarentur alumno. |
| 110 | quis te naturae pinxit color! atra superne |
| 111 | puncta notant tergum, qua lutea circuit iris, |
| 112 | lubrica caeruleus perducit tergora fucus: |
| 113 | corporis ad medium fartim pinguescis, at illinc |
| 114 | usque sub extremam squalet cutis arida caudam. |
| 115 | nec te, delicias mensarum, perca, silebo, |
| 116 | amnigenos inter pisces dignande marinis, |
| 117 | solus puniceis facilis contendere mullis: |
| 118 | nam neque gustus iners, solidoque in corpore partes |
| 119 | segmentis coeunt, sed dissociantur aristis. |
| 120 | hic etiam Latio risus praenomine cultor |
| 121 | stagnorum, querulis vis infestissima ranis, |
| 122 | lucius, obscuras ulva caenoque lacunas |
| 123 | obsidet. hic nullos mensarum lectus ad usus |
| 124 | fervet fumosis olido nidore popinis. |
| 125 | quis non et virides, volgi solacia, tineas |
| 126 | norit et alburnos, praedam puerilibus hamis, |
| 127 | stridentesque focis, opsonia plebis, alausas, |
| 128 | teque inter species geminas neutrumque et utrumque, |
| 129 | qui nec dum salmo nec iam salar, ambiguusque |
| 130 | amborum medio sario intercepte sub aevo? |
| 131 | tu quoque flumineas inter memorande cohortes, |
| 132 | gobio, non geminis maior sine pollice palmis, |
| 133 | praepinguis, teres, ovipara congestior alvo, |
| 134 | propexique iubas imitatus, gobio, barbi. |
| 135 | nunc, pecus aequoreum, celebrabere, magne silure, |
| 136 | quem velut Actaeo perductum tergora olivo |
| 137 | amnicolam delphina reor: sic per freta magnum |
| 138 | laberis et longi vix corporis agmina solvis |
| 139 | aut brevibus deprensa vadis aut fluminis ulvis. |
| 140 | at cum tranquillos moliris in amne meatus, |
| 141 | te virides ripae, te caerula turba natantum, |
| 142 | te liquidae mirantur aquae: diffunditur alveo |
| 143 | aestus et extremi procurrunt margine fluctus. |
| 144 | talis Atlantiaco quondam balaena profundo |
| 145 | cum vento motuve suo telluris ad oras |
| 146 | pellitur, exclusum fundit mare, magnaque surgunt |
| 147 | aequora vicinique timent decrescere montes. |
| 148 | hic tamen, hic nostrae mitis balaena Mosellae |
| 149 | exitio procul est magnusque honor additus amni. |
| 150 | Iam liquidas spectasse vias et lubrica pisces |
| 151 | agmina multiplicesque satis numerasse catervas. |
| 152 | inducant aliam spectacula vitea pompam |
| 153 | sollicitentque vagos baccheia munera visus, |
| 154 | qua sublimis apex longo super ardua tractu |
| 155 | et rupes et aprica iugi flexusque sinusque |
| 156 | vitibus adsurgunt naturalique theatro. |
| 157 | Gauranum sic alma iugum vindemia vestit |
| 158 | et Rhodopen proprioque nitent Pangaea Lyaeo: |
| 159 | sic viret Ismarius super aequora Thracia collis, |
| 160 | sic mea flaventem pingunt vineta Garumnam. |
| 161 | summis quippe iugis tendentis in ultima clivi |
| 162 | conseritur viridi fluvialis margo Lyaeo. |
| 163 | laeta operum plebes festinantesque coloni |
| 164 | vertice nunc summo properant, nunc deiuge dorso, |
| 165 | certantes stolidis clamoribus. inde viator |
| 166 | riparum subiecta terens, hinc navita labens |
| 167 | probra canunt seris cultoribus: adstrepit ollis |
| 168 | et rupes et silva tremens et concavus amnis. |
| 169 | Nec solos homines delectat scaena locorum: |
| 170 | hic ego et agrestes Satyros et glauca tuentes |
| 171 | Naidas extremis credam concurrere ripis, |
| 172 | capripedes agitat cum laeta protervia Panas |
| 173 | insultantque vadis trepidasque sub amne sorores |
| 174 | terrent, indocii pulsantes verbere fluctum. |
| 175 | saepe etiam mediis furata e collibus uvas |
| 176 | inter Oreiadas Panope fluvialis amicas |
| 177 | fugit lascivos, paganica numina, Faunos. |
| 178 | dicitur et medio cum sol stetit aureus orbe, |
| 179 | ad commune fretum Satyros vitreasque sorores |
| 180 | consortes celebrare choros, cum praebuit horas |
| 181 | secretas hominum coetu flagrantior aestus: |
| 182 | tunc insultantes sua per freta ludere Nymphas |
| 183 | et Satyros mersare vadis rudibusque natandi |
| 184 | per medias exire manus, dum lubrica falsi |
| 185 | membra petunt liquidosque fovent pro corpore fluctus. |
| 186 | Sed non haec spectata ulli nec cognita visu |
| 187 | fas mihi sit pro parte loqui: secreta tegatur |
| 188 | et commissa suis lateat reverentia rivis. |
| 189 | illa fruenda palam species cum glaucus opaco |
| 190 | respondet colli fluvius, frondere videntur |
| 191 | fluminei latices et palmite consitus amnis. |
| 192 | quis color ille vadis, seras cum propulit umbras |
| 193 | Hesperus et viridi perfudit monte Mosellam! |
| 194 | tota natant crispis iuga motibus et tremit absens |
| 195 | pampinus et vitreis vindemia turget in undis. |
| 196 | adnumerat virides derisus navita vites, |
| 197 | navita caudiceo fluitans super aequora lembo, |
| 198 | per medium, qua sese amni confundit imago |
| 199 | collis et umbrarum confinia conserit amnis. |
| 200 | Haec quoque quam dulces celebrant spectacula pompas, |
| 201 | remipedes medio certant cum flumine lembi |
| 202 | et varios ineunt flexus viridesque per oras |
| 203 | stringunt attonsis pubentia germina pratis! |
| 204 | puppibus et proris alacres gestire magistros |
| 205 | impubemque manum super amnica terga vagantem |
| 206 | dum spectat ................................. |
| 207 | .......... transire diem, sua seria ludo |
| 208 | posthabet: excludit veteres nova gratia curas. |
| 209 | tales Cumano despectat in aequore ludos |
| 210 | Liber, sulphurei dum per iuga consita Gauri |
| 211 | perque vaporiferi graditur vineta Vesevi, |
| 212 | cum Venus Actiacis Augusti laeta triumphis |
| 213 | ludere lascivos fera proelia iussit Amores, |
| 214 | qualia Niliacae classes Latiaeque triremes |
| 215 | subter Apollineae gesserunt Leucados arces, |
| 216 | aut Pompeiani Mylasena pericula belli |
| 217 | Euboicae referunt per Averna sonantia cumbae: |
| 218 | innocuos ratium pulsus pugnasque iocantes |
| 219 | naumachiae Siculo quales spectante Peloro |
| 220 | caeruleus viridi reparat sub imagine pontus, |
| 221 | non aliam speciem petulantibus addit ephebis |
| 222 | pubertasque amnisque et picti rostra phaseli. |
| 223 | hos Hyperionio cum sol perfuderit aestu, |
| 224 | reddit nautales vitreo sub gurgite formas |
| 225 | et redigit pandas inversi corporis umbras. |
| 226 | utque agiles motus dextra laevaque frequentant, |
| 227 | et commutatis alternant pondera remis, |
| 228 | unda refert alios, simulacra umentia, nautas. |
| 229 | ipsa suo gaudet simulamine nautica pubes, |
| 230 | fallaces fluvio mirata redire figuras. |
| 231 | sicuti compositos ostentatura capillos |
| 232 | candentem late speculi explorantis honorem |
| 233 | cum primum carae nutrix admovit alumnae, |
| 234 | laeta ignorato fruitur virguncula ludo |
| 235 | germanaeque putat formam spectare puellae: |
| 236 | oscula fulgenti dat non referenda metallo |
| 237 | aut fixas praetemptat acus aut frontis ad oram |
| 238 | vibratos captat digitis extendere crines: |
| 239 | talis ad umbrarum ludibria nautica pubes |
| 240 | ambiguis fruitur veri falsique figuris. |
| 241 | Iam vero accessus faciles qua ripa ministrat |
| 242 | scrutatur toto populatrix turba profundo |
| 243 | heu male defensos penetrali flumine pisces. |
| 244 | hic medio procul amne trahens umentia lina |
| 245 | nodosis decepta plagis examina verrit: |
| 246 | ast hic, tranquillo qua labitur agmine flumen, |
| 247 | ducit corticeis fluitantia retia signis: |
| 248 | ille autem scopulis deiectas pronus in undas, |
| 249 | inclinat lentae convexa cacumina virgae, |
| 250 | inductos escis iaciens letalibus hamos. |
| 251 | quos ignara doli postquam vaga turba natantum |
| 252 | rictibus invasit patulaeque per intima fauces |
| 253 | sera occultati senserunt vulnera ferri, |
| 254 | dum trepidant, subit indicium crispoque tremori |
| 255 | vibrantis saetae nutans consentit harundo: |
| 256 | nec mora et excussam stridenti verbere praedam |
| 257 | dexter in obliquum raptat puer: excipit ictum |
| 258 | spiritus, ut tractis quondam per inane flagellis |
| 259 | aura crepat motoque adsibilat aere ventus. |
| 260 | exultant udae super arida saxa rapinae |
| 261 | quoique sub amne suo mansit vigor, aere nostro |
| 262 | segnis anhelatis vitam consumit in auris. |
| 263 | iam piger invalido vibratur corpore plausus, |
| 264 | torpida supremos patitur iam cauda tremores, |
| 265 | nec coeunt rictus, haustas sed hiatibus auras |
| 266 | reddit mortiferos expirans branchia flatus. |
| 267 | sic, ubi fabriles exercet spiritus ignes, |
| 268 | accipit alterno cohibetque foramine ventos |
| 269 | lanea fagineis alludens parma cavernis. |
| 270 | vidi egomet quosdam leti sub fine trementes |
| 271 | collegisse animas mox in sublime citatos |
| 272 | cernua subiectum praeceps dare corpora in amnem, |
| 273 | desperatarum potientes rursus aquarum. |
| 274 | quos impos damni puer inconsultus ab alto |
| 275 | impetit et stolido captat prensare natatu. |
| 276 | sic Anthedonius Boeotia per freta Glaucus |
| 277 | gramina gustatu postquam exitialia Circes |
| 278 | expertus carptas moribundis piscibus herbas |
| 279 | sumpsit, Carpathium subiit novus accola pontum. |
| 280 | ille hamis et rete potens, scrutator operti |
| 281 | Nereos, aequoream solitus converrere Tethyn, |
| 282 | inter captivas fluitavit praedo catervas. |
| 283 | talia despectant longo per caerula tractu |
| 284 | pendentes saxis instanti culmine villae, |
| 285 | quas medius dirimit sinuosis flexibus errans |
| 286 | amnis et alternas comunt praetoria ripas. |
| 287 | Quis modo Sestiacum pelagus, Nepheleidos Helles |
| 288 | aequor, Abydeni freta quis miretur ephebi? |
| 289 | quis Chalcedonio constratum ab litore pontum, |
| 290 | regis opus magni, mediis euripus ubi undis |
| 291 | Europaeque Asiaeque vetat concurrere terras? |
| 292 | non hic dira freti rabies, non saeva furentum |
| 293 | proelia caurorum: licet hic commercia linguae |
| 294 | iungere et alterno sermonem texere pulsu. |
| 295 | blanda salutiferas permiscent litora voces, |
| 296 | et voces et paene manus: resonantia utrimque |
| 297 | verba refert mediis concurrens fluctibus echo. |
| 298 | Quis potis innumeros cultusque habitusque retexens |
| 299 | pandere tectonicas per singula praedia formas? |
| 300 | non hoc spernat opus Gortynius aliger, aedis |
| 301 | conditor Euboicae, casus quem fingere in auro |
| 302 | conantem Icarios patrii pepulere dolores: |
| 303 | non Philo Cecropius, non qui laudatas ab hoste |
| 304 | clara Syracosii traxit certamina belli. |
| 305 | forsan et insignes hominumque operumque labores |
| 306 | hic habuit decimo celebrata volumine Marcei |
| 307 | hebdomas, hic clari viguere Menecratis artes |
| 308 | atque Ephesi spectata manus vel in arce Minervae |
| 309 | Ictinus, magico cui noctua perlita fuco |
| 310 | allicit omne genus volucres perimitque tuendo. |
| 311 | conditor hic forsan fuerit Ptolomaidos aulae |
| 312 | Dinochares, quadro cuii in fastigia cono |
| 313 | surgit et ipsa suas consumit pyramis umbras, |
| 314 | iussus ob incesti qui quondam foedus amoris |
| 315 | Arsinoen Pharii suspendit in aere templi. |
| 316 | spirat enim tecti testudine corus achates |
| 317 | afflatamque trahit ferrato crine puellam. |
| 318 | hos ergo aut horum similes est credere dignum |
| 319 | Belgarum in terris scaenas posuisse domorum, |
| 320 | molitos celsas, fluvii decoramina, villas. |
| 321 | haec est nativi sublimis in aggere saxi, |
| 322 | haec procurrentis fundata crepidine ripae, |
| 323 | haec refugit captumque sinu sibi vindicat amnem. |
| 324 | illa tenens collem, qui plurimus imminet amni, |
| 325 | usurpat faciles per culta, per aspera visus |
| 326 | utque suis fruitur felix speculatio terris. |
| 327 | quin etiam riguis humili pede condita pratis |
| 328 | conpensat celsi bona naturalia montis |
| 329 | sublimique minans irrumpit in aethera tecto, |
| 330 | ostentans altam Pharos ut Memphitica turrim. |
| 331 | huic proprium est clausos consaepto gurgite pisces |
| 332 | apricas scopulorum inter captare novales, |
| 333 | haec summis innixa iugis labentia subter |
| 334 | flumina despectu iam caligante tuetur. |
| 335 | atria quid memorem viridantibus adsita pratis |
| 336 | innumerisque super nitentia tecta columnis? |
| 337 | quid quae fluminea substructa crepidine fumant |
| 338 | balnea, ferventi cum Mulciber haustus operto |
| 339 | volvit anhelatas tectoria per cava flammas, |
| 340 | inclusum glomerans aestu expirante vaporem? |
| 341 | vidi ego defessos multo sudore lavacri |
| 342 | fastidisse lacus et frigora piscinarum, |
| 343 | ut vivis fruerentur aquis, mox amne refotos |
| 344 | plaudenti gelidum flumen pepulisse natatu. |
| 345 | quod si Cumanis huc afforet hospes ab oris, |
| 346 | crederet Euboicas simulacra exilia Baias |
| 347 | his donasse locis: tantum cultusque nitorque |
| 348 | allicit et nullum parit oblectatio luxum. |
| 349 | Sed mihi qui tandem finis tua glauca fluenta |
| 350 | dicere dignandumque mari memorare Mosellam, |
| 351 | innumeri quod te diversa per ostia late |
| 352 | incurrunt amnes? quamquam differre meatus |
| 353 | possent, sed celerant in te consumere nomen. |
| 354 | namque et Promeae Nemesaeque adiuta meatu |
| 355 | Sura tuas properat non degener ire sub undas, |
| 356 | Sura interceptis tibi gratificata fluentis: |
| 357 | nobilius permixta tuo sub nomine, quam si |
| 358 | ignoranda patri confunderet ostia Ponto. |
| 359 | te rapidus Celbis, te marmore clarus Erubris |
| 360 | festinant famulis quam primum adlambere lymphis: |
| 361 | nobilibus Celbis celebratur piscibus, ille |
| 362 | praecipiti torquens cerealia saxa rotatu |
| 363 | stridentesque trahens per levia marmora serras |
| 364 | audit perpetuos ripa ex utraque tumultus. |
| 365 | praetereo exilem Lesuram tenuemque Drahonum, |
| 366 | nec fastiditos Salmonae usurpo fluores. |
| 367 | naviger undisona dudum me mole Saravus |
| 368 | tota veste vocat, longum qui distulit amnem, |
| 369 | fessa sub Augustis ut volveret ostia muris. |
| 370 | nec minor hoc tacitum qui per sola pinguia labens |
| 371 | stringit frugiferas felix Alisontia ripas. |
| 372 | mille alii, prout quemque suus magis impetus urget, |
| 373 | esse tui cupiunt: tantus properantibus undis |
| 374 | ambitus aut mores. quod si tibi, dia Mosella, |
| 375 | Smyrna suum vatem vel Mantua clara dedisset, |
| 376 | cederet Iliacis Simois memoratus in oris |
| 377 | nec praeferre suos auderet Thybris honores. |
| 378 | da veniam, da, Roma potens! pulsa, oro, facessat |
| 379 | invidia et Latiae Nemesis non cognita linguae: |
| 380 | imperii sedem Romae tenuere parentes. |
| 381 | Salve, magne parens frugumque virumque, Mosella: |
| 382 | te clari proceres, te bello exercita pubes, |
| 383 | aemula te Latiae decorat facundia linguae. |
| 384 | quin etiam mores et laetum fronte serena |
| 385 | ingenium natura tuis concessit alumnis. |
| 386 | nec sola antiquos ostentat Roma Catones, |
| 387 | aut unus tantum iusti spectator et aequi |
| 388 | pollet Aristides veteresque illustrat Athenas. |
| 389 | Verum ego quid laxis nimium spatiatus habenis |
| 390 | victus amore tui praeconia detero? conde, |
| 391 | Musa, chelyn, pulsis extremo carmine netis. |
| 392 | tempus erit, cum me studiis ignobilis oti |
| 393 | mulcentem curas seniique aprica foventem |
| 394 | materiae commendet honos: cum facta viritim |
| 395 | Belgarum patriosque canam, decora inclita, mores, |
| 396 | mollia subtili nebunt mihi carmina filo |
| 397 | Pierides tenuique aptas subtemine telas |
| 398 | percurrent: dabitur nostris quoque purpura fusis. |
| 399 | quis mihi tum non dictus erit? memorabo quietos |
| 400 | agricolas, legumque catos fandique potentes, |
| 401 | praesidium sublime reis: quos curia summos |
| 402 | municipum vidit proceres propriumque senatum: |
| 403 | quos praetextati celebris facundia ludi |
| 404 | contulit ad veteris praeconia Quintiliani: |
| 405 | quique suas rexere urbes purumque tribunal |
| 406 | sanguine et innocuas illustravere secures: |
| 407 | aut Italum populos aquilonigenasque Britannos |
| 408 | praefecturarum titulo tenuere secundo: |
| 409 | quique caput rerum Romam, populumque patresque, |
| 410 | tantum non primo rexit sub nomine, quamvis |
| 411 | par fuerit primis - festinet solvere tandem |
| 412 | errorem Fortuna suum libataque supplens |
| 413 | praemia iam veri fastigia reddat honoris |
| 414 | nobilibus repetenda nepotibus. at modo coeptum |
| 415 | detexatur opus dilata et laude virorum, |
| 416 | dicamus laeto per rura virentia tractu |
| 417 | felicem fluvium Rhenique sacremus in undas. |
| 418 | Caeruleos nunc, Rhene, sinus hyaloque virentem |
| 419 | pande peplum spatiumque novi metare fluenti, |
| 420 | fraternis cumulandus aquis: nec praemia in undis |
| 421 | sola, sed Augustae veniens quod moenibus urbis |
| 422 | spectavit iunctos natique patrisque triumphos, |
| 423 | hostibus exactis Nicrum super et Lupodunum |
| 424 | et fontem Latiis ignotum annalibus Histri. |
| 425 | haec profligati venit modo laurea belli: |
| 426 | hinc alias aliasque feret. vos pergite iuncti |
| 427 | et mare purpureum gemino propellite tractu. |
| 428 | neu vereare minor, pulcherrime Rhene, videri: |
| 429 | invidiae nihil hospes habet: potiere perenni |
| 430 | nomine: tu fratrem famae securus adopta. |
| 431 | dives aquis, dives Nymphis, largitor utrique |
| 432 | alveus extendet geminis divortia ripis |
| 433 | communesque vias diversa per ostia fundet. |
| 434 | accedent vires, quas Francia quasque Chamaves |
| 435 | Germanique tremant: tunc verus habebere limes. |
| 436 | accedet tanto geminum tibi nomen ab amni, |
| 437 | cumque unus de fonte fluas, dicere bicornis. |
| 438 | Haec ego, Vivisca ducens ab origine gentem, |
| 439 | Belgarum hospitiis non per nova foedera notus, |
| 440 | Ausonius, nomen Latium, patriaque domoque |
| 441 | Gallorum extremos inter celsamque Pyrenen, |
| 442 | temperat ingenuos qua laeta Aquitanica mores, |
| 443 | audax exigua fide concino. fas mihi sacrum |
| 444 | perstrinxisse amnem tenui libamine Musae. |
| 445 | nec laudem affecto, veniam peto: sunt tibi multi, |
| 446 | alme amnis, sacros qui sollicitare fluores |
| 447 | Aonidum totamque solent haurire Aganippen. |
| 448 | ast ego, quanta mei dederit se vena liquoris, |
| 449 | Burdigalam cum me in patriam nidumque senectae |
| 450 | Augustus pater et nati, mea maxima cura, |
| 451 | fascibus Ausoniis decoratum et honore curuli |
| 452 | mittent, emeritae post munera disciplinae, |
| 453 | latius arctoi praeconia persequar amnis. |
| 454 | addam urbes, tactio quas subterlaberis alveo, |
| 455 | moeniaque antiquis te prospectantia muris: |
| 456 | addam praesidiis dubiarum condita rerum, |
| 457 | sed modo securis non castram, sed horrea Belgis: |
| 458 | addm felices ripa ex utraque colonos |
| 459 | teque inter medios hominumque boumque labores |
| 460 | stringentem ripas et pinguia culta secantem. |
| 461 | non tibi se Liger anteferet, non Axona praeceps, |
| 462 | Matrona non, Gallis Belgisque intersita finis, |
| 463 | Santonico refluus non ipse Carantonus aestu. |
| 464 | concedet gelido Durani de monte volutus |
| 465 | amnis et auriferum postponet Gallia Tarnen |
| 466 | insanumque ruens per saxa rotantia late |
| 467 | in mare purpureum, dominae tamen ante Mosellae |
| 468 | numine adorato, Tarbellicus ibit Aturrus. |
| 469 | Corniger externas celebrande Mosella per oras, |
| 470 | nec solis celebrande locis, ubi fonte supremo |
| 471 | exeris auratum taurinae frontis honorem, |
| 472 | quave trahis placidos sinuosa per arva meatus |
| 473 | vel qua Germanis sub portibus ostia solvis: |
| 474 | si quis honos tenui volet aspirare camenae, |
| 475 | perdere si quis in his dignabitur otia musis, |
| 476 | ibis in ora hominum laetoque fovebere cantu. |
| 477 | te fontes vivique lacus, te caerula noscent |
| 478 | flumina, te veteres, pagorum gloria, luci: |
| 479 | te Druna, te sparsis incerta Druentia ripis |
| 480 | Alpinique colent fluvii, duplicemque per urbem |
| 481 | qui meat et Dextrae Rhodanus dat nomina ripae: |
| 482 | te stagnis ego caeruleis magnumque sonoris |
| 483 | amnibus, aequoreae te commendabo Garumnae. |